Հովհաննես Կոզեռնի «Մեկնութիւն տոմարի» բնագիրը - Գալստյան, Գոռ
Սույն հոդվածի նպատակն է ներկայացնել Ժ.-ԺԱ. դդ. անվանի տոմարագետ Հովհաննես Կոզեռն Տարոնեցու ձեռագրագիտական ժառանգությունը՝ պահպանված Մաշտոցի անվան Մատենադարանի ձեռագրերում: Առաջնային ենք համարել անդրադառնալ «Զի՞նչ է թուական» հարցադրմանը՝ ըստ Հովհաննես Կոզեռնի «Մեկնութիւն տոմարի» աշխատության: Հարցն ուսումնասիրելու համար օգտվել ենք նշյալ մեկնության ինչպես արդեն հրատարակված բնագրերից, այնպես էլ երկու նոր ձեռագրերից, որոնք չեն օգտագործվել քննական և համեմատական բնագրերը կազմելիս: Հոդվածում քննարկված է նաև Հայոց մեկ թվականի սկզբնավորման գաղափարը: Հովհաննես Կոզեռնը ցույց է տվել այդ թվականի համապատասխան լինելը Հուլյան տոմարի 552/553 թվականին՝ Նավասարդի 1-ը զուգադրելով արքաների կառավարելու շրջանների տարբեր թվականների հետ: Հոդվածում այդ տեղեկություններն ուսումնասիրվել և որոշ ճշտումների են ենթարկվել: Подводя итоги работы, мы хотели бы отметить, что, следуя нашей цели, в этой статье мы представили рукописное наследие известного календариста 10-11 веков Йованнеса Козерна Таронеци, наследие которого сохранилось в рукописях Матенадарана Маштоца. Мы уже заявляли, что "Толкование календаря" включено в одиннадцать рукописей Матенадарана. Йованнес Козерн также является автором других работ: сочинения "Тесил", "История дома Багратуни", речей, проповедей и других интерпретаций. В статье мы затронули вопрос "Что такое год?" согласно работе Йованнеса Козерна "Толкование календаря". Для изучения вопроса мы использовали как уже опубликованные оригиналы, так и две новые рукописи, которые не использовались при подготовке экзаменационных и сравнительных оригиналов. Еще раз, эти рукописи Матенадарана № 5809 и № 8716, на которые исследователи не ссылались, способствовали прояснению всех цифр, приведенных в календарном сборнике "Что такое год?". В статье также обсуждается идея начала первого года в Армении. Ованнес Козерн показал соответствие этого года 552/553 году по юлианскому календарю, сравнив 1 Навасард с различными периодами правления царей и католикосов армян. To conclude, we would like to note that, following our goal, in this article we presented the handwritten legacy of the famous calendar expert of the 10th- 11th centuries Yovhannẽs Kozern Taronetśi, whose legacy has been preserved in the manuscripts of the Mashtots Matenadaran. We have stated that the author's "Interpretation of the Calendar" is included in eleven manuscripts of the Matenadaran. Yovhannẽs Kozern is also the author of other works: the work "Tesil", "The history of the House of Bagratuni", speeches, sermons and other interpretations. In the article we touched on the question "What is the year?" according to the work of Yovhannẽs Kozern "Interpretation of the calendar". To study the issue, we used both the already published originals and two new manuscripts that were not used in the preparation of examination and comparative originals. Once again, these manuscripts of the Matenadaran No. 5809 and No. 8716, which the researchers did not refer to, contributed to the clarification of all the figures given in the calendarial entity of "What is the year". The article also discusses the idea of the beginning of the Armenian first year. Yovhannẽs Kozern showed the correspondence of this year to 552/553 of the Julian calendar, comparing 1 Navasard with various periods of the reign of the kings and Catholicoses of Armenians.
Keywords: Տոմարագիտություն; Ազգագրություն