Մուշեղ Իշխանը բանաստեղծ - Համբարձումյան, Նաիրա
Իշխանը բացահայտում է մարդկային հոգին փոթորկող հույզերը, հասնում կյանքի ու մահվան, բնության ու հայրենիքի, իրականի ու տեսիլքի գաղափարներին՝ առանց ավելորդ հռետորաբանության: Նրա քերթվածներում տիրապետողը սիրո, նվիրումի, մարդկային կյանքի ու մահվան փիլիսոփայական ընկալումներն են՝ լեզվի, կորուսյալ հայրենիքի, պատմական կոթողների միասնական շղթայում, որոնք միավորվում են անցյալի տառապանքին, դառնում արվեստ ու իրացվում իբրև հուշ և ոգեկոչում: Հայի ողբերգական ճակատագիրը, սփյուռքի հայության գոյավիճակը, հայապահպանության հարցերը տարակերպ արձագանքներ են գտել նրա բանաստեղծություններում: Հայրենի հողից կտրված հայ տարագիր կյանքը Իշխանի բանաստեղծության գլխավոր թեմաներից է: Այս համատեքստում ուշագրավ է նրա «Ալևոր պանդուխտ» քերթվածը, որը ոչ միայն բանաստեղծական հարցադրումների ու զգայությունների տիրույթում է, այլև՝ դիպաշարի: В литературе армянской диаспоре свое особое место занимает поэт Мушег Ишхан. Внутренняя архитектоника в его стихах подчеркивает образ армянина-эмигранта, который борется против отчуждения и добивается осуществления национальных и общечеловеческих ценностей и идеалов. При рассмотрении пределов антропологической и генетической установок этого образа выявляется также основа антрополого-эстетических поисков Мушега Ишхана. В душе Ишхана-поэта бережно хранится также тоска по матери. Чтобы родная земля стала более мудрой и осмысленной, чтобы народ сражался за родную землю она должна сосредоточить в себе все материнские реликвии. Эта идея, помимо того, что является сама по себе открытием, вместе с тем становится символом веры для Ишхана-поэта, так как его сыновья тоска имеет предысторию в его раздвоенной судьбе. The poet Mushegh Ishkhan has a special place in the literature of the Armenian diaspora. The internal architectonics of his poems emphasizes the image of an Armenian emigrant who fights against alienation and achieves the realization of national and universal values and ideals. When considering the limits of the anthropological and genetic attitudes of this image, the basis of the anthropological and aesthetic searches of Mushegh Ishkhan is also revealed. Ishkhan the poet also cherishes longing for his mother. And in order for the homeland to become wiser and more meaningful, to fight for their homeland, then it must summarize all the maternal relics.
Keywords: Գրականագիտություն