Պարերը Վայոց ձորի հարսանեկան արարողություններում (ավանդույթ և արդիականություն) - Շամամյան, Նարինե (ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ)
Վայոց ձորի պարային մշակույթն առանձնանում է ինքնատիպ ոճով, վառ ու գունեղ թատերային պատկերներով: Դեռևս անցած դարի 90-ական թվականներին վայոցձորցիների մշակութային կյանքի անբաժան մասն են կազմել թատերային բնույթ ունեցող պարերը, որոնք կատարվել են հարսանեկան արարողությունների, ավանդական տոների, տարբեր միջոցառումների ժամանակ: Քանի որ հայ ազգագրության սկզբնավորումից ի վեր մեր պարագետները հատուկ անդրադարձ չեն կատարել Վայոց ձորում կենցաղավարող պարերին, դրանց հիշատակումն ու նկարագրությունը հանդիպում է ընդհանուր բնույթի ազգագրական, ուղեգրական և բանագիտական աշխատություններում: В начале 20-ого века в Вайоц дзоре во время свадебных церемоний исполнялось много видов танцев. Среди них выделялись групповые танцы кочари, гёвнд, маймо, трук, машке, яйлы, сольный танец чобани (пасторальный), а также другие. Танцевальная культура поселений области Вайоц дзор формировалась с 19-ого века до середины 20-ого века в результате слияния танцев персидских, арцахских и нахиджеванских армян, которые постоянно переселялись. Свидетельства о свадебных танцах Вайоц дзора есть в работах таких исследователей как Каджберуни, Ерванд Лалаян, Завен Тагакчян и Рипсиме Пикичян, Алвард Газиян и Тамара Геворкян. Присущие Вайоц дзору местные хороводы и сольные пляски были обычным явлением в свадебных церемониях начала 20-ого века. In the early 20th century, various types of dances were performed in wedding ceremonies in Vayots dzor. Among those were Kochari, Gyovnd, Maymo, Truk, Mashke, Yaily group dances, Chobani (pastoral) solo dance and others. The dance culture of the settlements of Vayots Dzor region was formed from the 19th century to the middle of the 20th century, as a result of the fusion of the dances of Persian Armenians, Artsakh Armenians, and Nakhijevan Armenians who were continuously resettled.
Keywords: Ավանդույթներ; Արդիականություն