Հարավային Կովկասում պղնձե դարի կենդանական բազմազանության, անասնապահության և կենսապահովման առանձնահատկությունները - Մկրտչյան, Ս․ Լ.; Անտոնոսյան, Մ․ Ա.; Եպիսկոպոսյան, Լ. Մ. (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Հարավային Կովկասը աշխարհագրական կապուղի է երկու հիմնական բնական և մշակութային կազմավորումների՝ Եվրասիական տափաստանների և Մերձավոր Արևելքի միջև: Վաղ երկրագործական բնակավայրերն այս տարածքում հայտնվել են քալկոլիթի ժամանակաշրջանում՝ սկսած մ.թ.ա. 6-րդ հազարամյակից։ Քալկոլիթյան բնակիչները հիմնականում մասնագիտացած էին ընտանի ոչխարների, այծերի և խոշոր եղջերավորների անասնապահության մեջ: Կենդանական ռեսուրսների օգտագործման տարածաշրջանային առանձնահատկությունները կարող են կապված լինել յուրաքանչյուր տեղանքի էկոլոգիական և կլիմայական պայմանների հետ, որոնց ազդեցության տակ համայնքները հարմարվել են սպեցիֆիկ էկոլոգիական խորշերին կենսապահովման և արտադրության հատուկ ձևերի միջոցով: Հոդվածում ամփոփված են կենդանական մնացորդների վերաբերյալ հասանելի հրապարակումներից ստացված արդյունքները, ինչպես նաև մատնանշված են բացթողումները, որոնք պետք է լրացվեն Հարավային Կովկասում հետագա հնակենդանաբանական հետազոտությունների ընթացքում: Южный Кавказ (территория между Большим Кавказским хребтом и рекой Аракс) с географической точки зрения является связующим звеном между двумя крупными природными и культурными образованиями – Евразийской степью и Ближним Востоком. Ранние земледельческие поселения появились здесь в эпоху энеолита, с VI тыс. до н. э. Население в указанный период в основном специализировалось в разведении овец, коз и крупного рогатого скота. Региональные особенности использования животных ресурсов могут быть связаны с различными эколого-климатическими условиями каждой местности, под воздействием которых сообщества адаптировались к конкретным экологическим нишам посредством специфических форм жизнеобеспечения и производства. В статье представлен обзор данных, полученных из доступных публикаций о фаунистических останках, а также выявлены пробелы, которые могут быть восполнены в ходе дальнейших зооархеологических исследований на Южном Кавказе. The South Caucasus, which spans the region between the Great Caucasus range and the Araxes River, connects two significant natural and cultural regions: the Near East and the Eurasian steppes. The early farming settlements appeared in the area in the Chalcolithic period beginning in the 6th millennium BC. The Chalcolithic populations mostly specialized in domestic sheep, goat, and cattle herding. The geographical differences in the use of animal resources may be related to the unique environmental and climatic features of each region, which have helped societies adapt to distinct biological niches through specialized subsistence and production patterns. Here, we overview the evidence drawn from available studies of faunal remains and identify the gaps, which should be filled in further zooarchaeological studies in the South Caucasus.
Keywords: Հնակենդանաբանություն