Մասնակցային մեթոդաբանության կիրառման հնարավորությունները Արցախյան կոնֆլիկտի ուսումնասիրություններում - Սմբատյան, Հայկ
Արդի աշխարհում կոնֆլիկտների ուսումնասիրությունները առավելապես տեղափոխվել են մետակոնֆլիկտների մակարդակ, ինչի արդյունքում կոնֆլիկտի մասին գիտելիքը մի կողմից անջատվում է սկզբնական կոնֆլիկտից՝ դառնալով կոնֆլիկտ կոնֆլիկտի սահմանման վերաբերյալ, և մյուս կողմից կատեգորիզացվում է՝ կազմելով կոնֆլիկտի նարատիվը, այսինքն՝ կոնֆլիկտը: Այս տեսանկյունից, կարիք է առաջանում ներառական մեթոդաբանության, որը, ուսումնասիրելով պրակտիկ փորձը, կձևավորի պրակտիկ գիտելիք Արցախյան կոնֆլիկտի շուրջ՝ փորձելով համադրել առօրեական և գիտական դիսկուրսիվ տարածությունները։ Մասնակցային մեթոդաբանությունը հնարավորություն է տալիս խուսափել իրականություն-հասկացություն, գիտական գիտելիք և պրակտիկ գիտելիք անջրպետներից՝ թույլ տալով ներկառուցել գիտական մեկնաբանությունները տեղային, իրավիճակային համատեքստերում: Այս տեսամեթոդաբանական հոդվածը քննարկում է մասնակցային մեթոդաբանությունը Արցախյան կոնֆլիկտի ուսումնասիրման համատեքստում՝ մեթոդաբանական գրականության համապարփակ վերլուծության և կոնֆլիկտների մասնակցային հետազոտությունների փորձի ուսումնասիրման օգնությամբ։ Изучение конфликтов в современном мире перешло в основном на уровень метаконфликтов, в результате чего знание о конфликте с одной стороны отделяется от изначального конфликта, превращаясь в конфликт вокруг определения конфликта, а с другой стороны категорируется, создавая нарратив конфликта, то есть сам конфликт. С этой точки зрения возникает потребность в инклюзивной методологии, которая посредством изучения практического опыта создаст практическое знание о Карабахском конфликте и попытается совместить повседневное дискурсивное пространство с научным. Партисипаторная методология позволяет избежать разрывов между реальностью и понятием, а также научным и практическим знанием, делая возможным помещение научных интерпретаций в локальные, ситуационные контексты. В данной теоретико-методологической статье обсуждается партисипаторная методология в контексте изучения Карабахского конфликта. Проведен комплексный анализ методологической литературы и опыта изучения конфликтов с применением партисипаторной методологии. In the contemporary world, the studies of conflicts have moved to the level of meta-conflicts, resulting the knowledge of conflict to alienate from the original conflict becoming a conflict around the definition of conflict, at the same time self-categorizing thus forming the narrative of the conflict, and at the end of the day, the conflict itself. In this view, a necessity for an inclusive methodology comes up, that would allow studying the practical experience and forming practical knowledge on the Nagorno-Karabakh conflict, trying to chain the everyday and scientific discursive spaces. Participatory methodology gives an opportunity to escape the gap between reality and conception, as well as between scientific and practical knowledge, allowing to embed the scientific explanations into the local and situational context. This theoretical-methodological article discusses the participatory methodology in its possible application on the Nagorno-Karabakh conflict, based on the comprehensive analysis of the methodological literature and the observation of the research experience of participatory studies of conflicts.
Keywords: Քաղաքագիտություն