1917 թվականի ռուսական հեղափոխությունները և Հայկական հարցը - Պողոսյան, Սամվել; Ղռմաջյան, Հասմիկ (Լիմուշ հրատ.)
1917 թ․ռուսական հեղափոխություններին զուգահեռ բարձրացավ անկախ հայկական պետություն կազմավորելու հեռանկարը։ Հայ գործիչները, օգտվելով միջազգային բարենպաստ թվացող նոր իրավիճակից, փորձում էին վերջնական լուծման հասնել Հայկական հարցում: Ոմանք նույնիսկ սկսեցին բարձրաձայնել անկախ հայկական պետության ստեղծման անհրաժեշտության մասին: Մինչ այդ բարձրացվել էր միայն ինքնավարության հարցը, իսկ անկախությունը մինչև 1917 թ. թվում էր անիրականանալի երազանք: Սակայն անկախության գաղափարը հայության լայն շրջաններում դեռևս հասունացած չէր: Հետագա արագ զարգացող իրադարձությունների պայմաններում հայ գործիչները չկարողացան ժամանակին ճիշտ քայլեր ձեռնարկել անկախ պետականությունը վերականգնելու ուղղությամբ: Դրանով էր պայմանավորված, որ հայ գործիչներն ինքնուրույն գործելու և անկախություն հռչակելու փոխարեն սկսեցին համա- գործակցության ուղիներ փնտրել վրացիների ու թաթարների հետ։ Ինչպես ցույց տվեց պատմությունը, այդ երեք ազգերը, ունենալով ապագայի հետ կապված իրար հակասող ծրագրեր, չկարողացան ստեղծել միասնական պետություն։ Перспектива создания независимого армянского государства возникла на волне русских революций 1917 г. Армянские политики, пользуясь, казалось бы, благоприятной международной ситуацией, пытались прийти к окончательному решению Армянского вопроса. Некоторые даже заговорили о необходимости создания независимого армянского государства. До 1917 года поднимался только вопрос автономии, а независимость казалось несбыточной мечтой. Однако идея независимости еще не созрела в более широком кругу армян. В условиях дальнейших стремительно развивающихся событий армянские политики не смогли вовремя предпринять правильные шаги для восстановления независимой государственности. Это было связано с тем, что вместо того, чтобы действовать самостоятельно, провозгласив независимость, армянские политики стали искать пути сотрудничества с грузинами и татарами. Как показала история, эти три народа, имея противоречивые планы на будущее, не смогли создать единое государство. The prospect of forming an independent Armenian state arose on the wave of the Russian revolutions of 1917. Armenian politicians, taking advantage of the seemingly favorable international situation, were trying to reach a final solution to the Armenian Question. Some even began to speak out about the need to create an independent Armenian state. The issue of autonomy was raised only in 1917 and the independence seemed like an unrealistic dream before. However, the idea of independence had not yet matured in the wider circle of Armenians. In the conditions of further rapidly developing events, the Armenian politicians could not take the right steps in time to restore the independent statehood. It was conditioned by the fact that instead of acting independently and declaring independence, Armenian politicians began to look for ways of cooperation with Georgians and Tatars. As history has shown, these three nations, having conflicting plans for the future, could not create a united state.
Keywords: Հայկական հարց