Հայաստան-Վրաստան հարաբերությունները և հողային-տարածքային սահմանազատման հիմնահարցերը 1925-1936 թթ. - Վիրաբյան, Վանիկ (Լիմուշ հրատ.)
1925-1937 թթ. սահմանագծին հայ-վրացական հարաբերությունները թևակոխեցին հանգուցալուծման նոր, ոչ պակաս դժվարին փուլ: Կարելի է հանգել հետևության, որ պատմական այս ժամանկահատվածում խորհրդային իշխանությունները որոշակի կոշտ քայլեր ձեռնարկեցին անդրկովկասյան հանրապետությունների, մասնավորապես հայ-վրացական հողային-տարածքային սահմանազատման տարաձայնությունները հաղթահարելու և լարվածությունը վերացնելու համար, ինչը նրանց ինչ-որ տեղ հաջողվեց: Ուժեղ կենտրոնացված պետության համակարգն իր դերը խաղաց, սակայն ներքուստ իր մեջ պահպանեց ապագա լարվածության հիմքերը, ինչն ազգամիջյան փոխհարաբերություններում կարևոր հանգամանք էր և գործոն, որը բխում էր տարածաշրջանային շահերի զարգացման այդ պահին իշխող միտումներից: В 1925-1936 гг. армяно-грузинские отношения вступили в новую, не менее сложную, стадию. Можно прийти к выводу, что в данный исторический период советские власти предприняли ряд жестких мер для устранения напряженности и разногласий между закавказскими республиками, в частности в вопросе армяно-грузинского разграничения. И это им в некоторой степени удалось. Система сильного централизованного государства сыграла свою роль, однако внутри стран сохранилась напряженность, что стало важным обстоятельством и фактором в отношениях между двумя республиками. Все это исходило из господствующих тогда тенденций развития региональных интересов. In 1925-1937 Armenian-Georgian relations entered a new, no less difficult stage of settlement. We can conclude that during this historical period, Soviet authorities took certain tough steps and somehow succeeded in overcoming land-territorial division disagreements and eliminating tension between the Transcaucasian Republics, in particular between Armenia and Georgia. The powerful centralized state system played its role, but inside it retained the basis for future tensions, which was an important factor in inter-ethnic relations deriving from the dominant trends in the development of regional interests.
Keywords: Հայ-վրացական հարաբերություններ