Հյուսիսային Կովկասի հայ համայնքի ձևավորման և զարգացման պատմությունից - Մինասյան, Էդիկ (Լիմուշ հրատ.)
18-19-րդ դարերի ընթացքում Հյուսիսային Կովկասում ձևավորվել է հայահոծ գաղթօջախ, որն անցել է ուրույն պատմական զարգացման ճանապարհ: 20-րդ դարում Հյուսիսային Կովկասի համայնքները համալրվեցին՝ պայմանավորված մի շարք քաղաքական ու տնտեսական գործոններով: Հայերը բազմաթիվ բնակավայրերում մեծ թիվ կազմեցին՝ դառնալով Հյուսիսային Կովկասի հիմնական էթնիկ խմբերից մեկը: Հոդվածում փորձ է կատարվել համահավաք կերպով ներկայացնելու Հյուսիսային Կովկասի հայության ազգային, կրոնադավանաքային, տնտեսական և այլ խնդիրները 20-րդ դարի ընթացքում: Հիմնականում անդրադարձ է կատարվել Կրասնոդարի և Ստավրապոլի երկրամասերին, որոնք ընդգրկում են Հյուսիսային Կովկասի հիմնական հատվածը: На протяжении 18-19 вв. на Северном Кавказе сложилась обширная армянская диаспора, развитие которой прошло по совершенно особому историческому пути. В 20 веке, в силу ряда политических и экономических факторов, эти общины пополнялись. Во многих местных поселениях армяне составляли немалую часть жителей, заняв тем самым на Северном Кавказе место одной из основных этнических групп. During the 18th-19th centuries, a populous Armenian colony was formed in the North Caucasus, which passed a unique way of historical development. In the 20th century, conditioned with a number of political and economic factors, the communities of the North Caucasus were supplemented. Armenians constituted a large number in many settlements, becoming one of the main ethnic groups in the North Caucasus. In the given work an attempt is made to comprehensively present national, religious, economic and other issues of the Armenians of the North Caucasus in the 20th century. It was mainly referred to Krasnodar and Stavropol regions, which encompass the main part of the North Caucasus.
Keywords: Հայ համայնք; Հայ գաղթականություն; Պատմություն