Բարեփոխումները ԼՂՀ կրթության համակարգում և նրա զարգացման ուղղությունները (1991-2016թթ.) - Ավանեսյան, Արպատ; Հարությունյան, Գրիգորի (Լիմուշ հրատ.)
Արցախի նորաստեղծ հանրապետության կրթական համակարգի բարեփոխումները տեղի են ունեցել քաղաքական, գաղափարական, տնտեսական և մշակութային նոր իրադրության պայմաններում` Հայաստանի հանրապետության կրթական համակարգում իրականացվող բարեփոխումներին համահունչ: Հայաստանում և Արցախում կրթության համակարգի վերափոխումը իրականացվել էր երկու մոտեցումներով` համակարգային և արտահամակարգային: Արցախի կրթության համակարգում ընթացող բովանդակային բարեփոխումները կատարվել է երեք փուլով` արմատական կառուցվածքային բարեփոխումներ և բովանդակային բարեփոխումների համար հիմքերի ստեղծում (1995-2002թթ.), բովանդակային բարեփոխումներ և կառուցվածքային բարեփոխումների շարունակում (2003-2008թթ.), հանրակրթության ոլորտում արմատական բովանդակային բարեփոխումների շարունակում (2009-2015թթ.): Կրթության բնագավառում բարեփոխումները կրել են օրենսդրական և կանոնակարգային բնույթ, որը հանգեցրել է միջնակարգ ընդհանուր կրթության կազմակերպմանը եռաստիճան համակարգով` տարրական դպրոց, միջին դպրոց և ավագ դպրոց: ՀՀ ԿԳ նախարարության որոշմամբ` սկսած 2015թ. դպրոցի երեք աստիճանները դարձան պարտադիր: Վերջնական փուլը միասնական ավարտական քննությունների համակարգի ձևավորման փուլն է, որից հետո բուհ ընդունվելու համար դիմոր դը մեկ անգամ է քննություն հանձնում: Reforms in the educational system of the newly-formed Artsakh Republic were held in a new situation in the political, ideological, cultural and economic spheres, in accordance with the reforms carried out in the educational sphere of the Republic of Armenia. Reformation of educational sphere in Armenia and Artsakh was carried out in two approaches: systemic and non-systemic. Substantial reforms in the Artsakh educational system were carried out in 3 stages: radical structural changes and basis creation for substantive reforms (1995-2002), substantive reforms and continuation of structural changes (2003-2008), continuation of fundamental substantive reforms in the field of general education (2009-2015). Reforms in the educational system hadrule-based andlegislative character, which led to the organization of a three-level system of secondary general education: primary school, secondary school and high school. According to the decision of the RA Ministry of Education and Science, all three schoollevels became mandatory. The final stage was the formation of unified final examssystem, allowing applicants to get into a universityby passing exams only once. Реформы в образовательной системе новообразованной Республики Арцах проходили в новой ситуации (в политической, идеологической, культурной и экономической), в соответствии с реформами, проводимыми в образовательной сфере Республики Армения. Преобразования в сфере образования в Армении и Арцахе осуществлялись в два подхода: системно и внесистемно. Содержательные реформы в системе образования Арцаха проводились в 3 этапа: коренные структурные изменения и создание основ для содержательных реформ (1995- 2002гг.), содержательные реформы и продолжение структурных изменений (2003-2008гг.), продолжение коренных содержательных реформ в сфере общего образования (2009-2015гг.). Реформы в системе образования носили законодательный и регламентированный характер,что привело к организации трехступенчатой системы среднего общего образования: начальная школа, средняя школа и старшая школа. По решению Министерства образования и науки РА все три ступени школы стали обязательными. Завершающим этапом стало формирование системы единых выпускных экзаменов, позволяющей абитуриенту для поступления в вуз сдавать экзамены только один раз.
Keywords: Կրթություն