Կորուսյալ ծննդավայրի երազային և առկա վերընկալումները սփյուռքահայ կարոտի արձակում. Շավարշ Նարդունի, Բենիամին Նուրիկյան - Հովհաննիսյան, Նարինե
Հոդվածում քննվում են կորուսյալ իրականության երազային և առկա վերընկալումները Շավարշ Նարդունու և Բենիամին Նուրիկյանի ստեղծագործություններում: Նարդունու ստեղծագործական աշխարհայացքի ամենաբնորոշ հատկությունը երազն է, հոգեբանական որոնումը, տարագրության մեջ հայրենականի հայտնաբերման հոգևոր ձգտումը, ինչը և դառնում է աքսորը իմաստավորելու ներքին միտում: Վերհուշի մեջ առարկայացող հեռավոր ծննդավայրը Նարդունու գեղարվեստական աշխարհում կյանքի կորուսյալ դրախտն է, առօրյա ընթացքն ու հոգեբանական անհանգրվանությունը լցնող հոգևոր եզերքը: Իրականության մեջ կորուսյալ հեքիաթի վերագտնումը՝ որպես հոգեբանական անվերջ որոնում, դառնում է Նարդունու կարոտի արձակի ներքին շարժիչ ուժը: Հեռվում թողլքված արևմտահայ գյուղի ոգեղեն պատկերը Բենիամին Նուրիկյանը վերստեղծեց իրապաշտական գեղագիտության սկզբունքներով՝ շարունակելով արևմտահայ ռեալիստական փոքր արձակի ավանդույթները, միաժամանակ պահպանելով իր ստեղծագործական ինքնատիպությունը, տեսածի ու զգացածի անհատականությունը: Նուրիկյանի արձակը սփյուռքահայ կարոտի գրականությունը համալրում է մի նոր գեղագիտությամբ, որ գալիս է ի՛ր իրականությունից՝ այդ իրականության մեջ հայտնաբերելով բանաստեղծականությունը և բանաստեղծականության մեջ չկորցնելով իրականությունը։ В статье рассматриваются призрачность и настоящее в перевосприятии потерянной реальности в произведениях Шаварша Нардуни и Бениамина Нурикяна. Наиболее характерной чертой творческого мировоззрения Нардуни является мечта, психологический поиск, духовное стремление к выявлению патриотического в хронике, что и становится внутренней тенденцией осмысления изгнания. Отдаленный родной дом, возникший в памяти – потерянный рай жизни в художественном мире Нардуни, заполняющий повседневную рутину и психологические волнения. Возвращение потерянной сказки в реальность как бесконечный психологический поиск становится внутренней движущей силой ностальгической прозы Нардуни. Оставленный вдалеке духовный образ западноармянского села Бениамин Нурикян воссоздал по принципам реалистической эстетики, продолжая традиции маленькой западноармянской реалистичной прозы, сохраняя при этом свою творческую оригинальность, индивидуальность увиденного и ощущаемого. Проза Нурикяна пополняет литературу ностальгии армян диаспоры новой эстетикой, исходящей из ее реальности, обнаруживая поэтичность в этой реальности и не теряя реальность в поэтике. The article deals with the dream and the present in the reperception of the lost reality in the works of ShavarshNarduni and Benjamin Nurikyan. The most characteristic feature of Narduni's creative worldview is a dream, a psychological search, a spiritual desire to discover the patriotic in deportation, which becomes an internal tendency to comprehend exile. The remote home that came to mind is the lost paradise of life in the artistic world of Narduni, a caring land that fills the daily routine and psychological unrest. The return of the lost fairy tale to reality as an endless psychological search becomes the internal driving force behind Narduni's longing prose. BeniaminNurikyan recreated the spiritual image of the Western Armenian village left in the distance according to the principles of realistic aesthetics, continuing the traditions of small Western Armenian realistic prose, while maintaining his creative originality, the individuality of what he saw and felt. Nurikyan's prose complements the literature of the longing of the Armenians of the Diaspora with a new aesthetics that comes from its reality, revealing poetry in this reality and not losing reality in poetics.
Keywords: Հայ գրականություն