Ազգային ճակատագրի դրաման Վահե Հայկի «Հայրենի ծխան» հինգհատորյակում - Հովհաննիսյան, Նարինե
Վ. Հայկի «Հայրենի ծխան» գրքի հինգ հատորներն էլ գրված են բարձր արվեստով, կարոտի ու անամոք թախծի խորունկ ապրումներով, որոնց մեջ գեղարվեստական տեքստի մտահղացման նախահիմքը գերազանցապես ոչ թե վիպական պատմությունն է, այլ քնարական զգացմունքը, իսկ եթե առկա էլ է վիպական բաղադրիչ, ապա հիմնականում արտահայտված է վերապրումի միջոցով: Իր ստեղծագործության մեջ Վահե Հայկը համադրեց բանաստեղծական մտածողությունն ու իրապաշտական վիպականությունը, հոգեբանական ներթափանցումն ու իմացական դատողականությունը, գեղարվեստի ազգային առանձնահատկություններն ու եվրոպական չափանիշները: Հոգեբանական նուրբ ու խորունկ վերլուծությունները, կենսաիմացական բարձր մակարդակն ու պատկերակերտման ինքնատիպ արվեստը Վահե Հայկի արձակի գեղարվեստական տարածությունը դարձնում են գրական նոր ու իսկատիպ աշխարհ՝ ուղեծիր նշմարող յուրահատկություններով: Մի կողմից Վահե Հայկը բարձր ներշնչանքով ստեղծում է հայրենի եզերքի գեղարվեստական պատկերը, վիպական հստակ ոճով ներկայացնում ցեղասպանության ու բռնագաղթի որոշակի դրվագներ, մյուս կողմից՝ կերպավորում տարագիր հայությանը՝ սոցիալ- հոգեբանական խնդիրներով, դրամատիկ իրավիճակներով, որոնք երբեմն առաջ են գալիս տոհմիկ ու նոր սերունդների հոգեբանական հեռացումից և օտար բարքերի ներազդեցությունից: Все пять томов книги В.Айка «Родной дым» написаны с высоким искусством, глубоким чувством тоски и неумолимой грусти, в которых на основе художественного текста лежит не вымышленный рассказ, а лирическое чувство, и наличие вымышленной составляющей, в основном выражается через выживаемость. В своем творчестве Ваге Айк сочетал поэтическое мышление и реалистический вымысел, психологическую проницательность и когнитивное суждение, национальные особенности искусства и европейские стандарты. Тонкий и глубокий психологический анализ, высокий уровень биопознания и уникальное искусство изображения делают художественную прозу Ваге Айка новым и подлинным литературным миром с отличительными особенностями. С одной стороны, Ваге Айк с высоким вдохновением создает художественный образ родного края, представляет отдельные эпизоды геноцида и депортации в четком эпическом стиле, с другой стороны, изображает депортированных армян с социально-психологическими проблемами, драматическими ситуациями, которые порой возникают от психологического удаления родов и новых поколений и от влияния чужих нравов. All five volumes of V. Haik's book "Native Smoke" are written with high art, a deep sense of longing and inexorable sadness, in which the literary text is based not on a fictional story, but on a lyrical feeling, and the presence of a fictional component is mainly expressed through survival. In his work, Vahe Hayk combined poetic thinking and realistic fiction, psychological insight and cognitive judgment, national peculiarities of art and European standards. Subtle and deep psychological analysis, a high level of bio-knowledge and the unique art of the image make the artistic prose of Vahe Hayk a new and authentic literary world with distinctive features. On the one hand, Vahe Hayk creates an artistic image of his native land with high inspiration, presents individual episodes of genocide and deportation in a clear epic style, on the other hand, depicts deporte sometimes arise from the psychological removal of childbirth and new generations and the influence of other people's morals.
Keywords: Հայ գրականություն