Theoretical and Methodological Approaches of Teaching the Subject “Study of Suicidal Behavior” - Ayvazyan, Anjelika (ՀՀ ԳԱԱ)
Suicide has always been considered one of the most important problems of psychology and psychiatry. However, many aspects of this problem are the subject of discussion, and various manifestations of this psychological phenomenon have not yet been identified. That is why the professional activities of psychologists, aimed at research and prevention of suicidal behavior, retains its relevance and importance. In order to identify this problem and represent the research mechanisms, this article analyzes some theoretical and methodological approaches of teaching the subject “Study of Suicidal Behavior”. Both the methodological basis for learning the subject and key research methods and the mechanisms of their application in professional practice are presented. It should also be added that the discussion of the theoretical and methodological approaches of teaching the subject “Study of Suicidal Behavior” is especially important against the background of the strengthening of psychological factors and the intensity of suicide cases. There is no doubt that the growth of suicidal behavior has a negative impact on the economic, political situation and psychological health of society. Today, interest in the problem of suicidal behavior has increased for several reasons. First, scientific and pedagogical interest is increasing due to increase in the number of suicides in modern society. According to the World Health Organization (WHO), suicide rates have increased by 60% over the past 45 years, and suicide is now one of the top three causes of death in the 15 to 44 age group [8]. Secondly, the problem of suicide is relevant due to the reasons that become decisive and encourage a person to commit this act. The phenomenon of suicide should be considered as a form of socio-psychological maladaptation of a person [13; 14]. In the past, most psychiatrists believed that almost all suicides occurred with mentally ill people. Currently, the opinion about the mental illness of people who commit suicide is being questioned. WHO declares about 800 causes of suicide, most of which, 41%, remain unknown, and only 18% of suicides are considered mental illness. The third reason for the interest of representatives of modern science and pedagogy in this problem is the insufficient diagnostics of suicidal intentions and suicidal behavior, as well as the low practical application of preventive programs among the population. It should be noted that theorists mostly disagree on the methodology of diagnosing and preventing suicide. Representatives of different scientific directions, followers of psychological schools consider this issue from different positions. One of the key points of teaching the subject "Study of Suicidal Behavior" is a complex presentation of the above-mentioned issues through the comparison and classification of research methods. Ինքնասպանությունը միշտ համարվել է հոգեբանության և հոգեբուժության կարևորագույն խնդիրներից մեկը: Այնուամենայնիվ, այս խնդրի շատ դրսևորումներ ենթակա են քննարկման, իսկ հոգեբանական այս երևույթի տարբեր դրսևորումները դեռևս բացահայտված չեն: Այդ իսկ պատճառով սուիցիդալ վարքի հետազոտության և կանխարգելմանն ուղղված հոգեբանների մասնագիտական գործունեությունը պահպանում է իր արդիականությունը և կարևորությունը: Հիմնախնդրի բացահայտման և հետազոտման մեխանիզմների ներկայացման նպատակով այս հոդվածում վերլուծվում են «Սուիցիդալ վարքի հետազոտություն» առարկայի դասավանդման տեսամեթոդական որոշ մոտեցումներ, ներկայացվում են առարկայի դասավանդման մեթոդաբանական հիմքերը, հիմնախնդրի հետազոտության առանցքային մեթոդները և մասնագիտական պրակտիկայում դրանց կիրառման մեխանիզմները: Հավելենք նաև, որ «Սուիցիդալ վարքի հետազոտություն» առարկայի դասավանդման տեսամեթոդական մոտեցումների քննարկումը հատկապես կարևոր է ներկայումս սուիցիդալ վարքի հոգեբանական գործոնների քանակի և ինտենսիվության բարձրացման հետ կապված, որոնք նպաստում են ինքնասպանության քանակական ցուցանիշների զգալի աճին: Կասկածից վեր է, որ սուիցիդալ վարքի դրսևորումների աճը բացասաբար է անդրադառնում հասարակության տնտեսական, քաղաքական իրավիճակի և հոգեբանական առողջության վրա։ Այսօր սուիցիդալ վարքի հիմնախնդրի նկատմամբ հետաքրքրությունը մեծացել է մի քանի պատճառներով։ Նախ, գիտնականների և մանկավարժների հետաքրքրությունը մեծանում է ժամանակակից հասարակություններում կատարված ինքնասպանությունների թվի կտրուկ աճի պատճառով։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալների համաձայն՝ վերջին 45 տարիների ընթացքում ինքնասպանությունների մակարդակն աճել է 60%-ով, և մեր ժամանակներում ինքնասպանությունը 15-ից 44 տարեկան տարիքային կատեգորիայի մահացության երեք հիմնական պատճառներից մեկն է [8]։ Երկրորդ, ինքնասպանության խնդիրն արդիական է այն պատճառներով, որոնք որոշիչ են դառնում և դրդում են մարդուն կատարելու այդ արարքը։ Ինքնասպանության ֆենոմենը պետք է դիտարկել որպես անձի սոցիալ-հոգեբանական դեզադապտացիայի ձև [13; 14]։ Անցյալում հոգեբույժների մեծ մասը կարծում էր, որ գրեթե բոլոր ինքնասպանությունները վերաբերում են հոգեպես անառողջ մարդկանց: Ներկայումս կասկածի տակ է դրվում ինքնասպանություն գործած անձանց հոգեկան հիվանդության մասին կարծիքը։ ԱՀԿ-ն հայտարարում է ինքնասպանության մոտ 800 պատճառի մասին, որոնց մեծ մասը՝ 41%-ը, մնում է անհայտ, և միայն 18%-ի դեպքում է ինքնասպանության պատճառը դիտվում հոգեկան հիվանդությունը։ Հիմնախնդրի նկատմամբ գիտնականների և մանկավարժների հետաքրքրության աճի երրորդ պատճառն ինքնասպանության մտադրությունների և սուիցիդալ վարքագծի անբավարար ախտորոշումն է, ինչպես նաև կանխարգելիչ ծրագրերի փոքր ծավալով գործնական կիրառումը բնակչության շրջանում։ Հարկ է նշել, որ ինքնասպանությունների ախտորոշման և կանխարգելման մեթոդաբանության հարցում տեսաբանները միակարծիք չեն։ Տարբեր գիտական ոլորտների ներկայացուցիչներ, հոգեբանական դպրոցների հետևորդներ այդ հարցը դիտարկում են տարբեր տեսանկյուններից։ <<Սուիցիդալ վարքի հետազոտություն>> առարկայի դասավանդման առանցքային կետերից է մեթոդների համադրման և դասակարգման միջոցով վերոնշյալ հարցարդումների համալիր ներկայացումը: Самоубийство всегда считалось одной из важнейших проблем психологии и психиатрии. Однако многие аспекты этой проблемы являются предметом обсуждения, а различные проявления этого психологического феномена до сих пор не выявлены. Вот почему профессиональная деятельность психологов, нацеленная на исследование и профилактику суицидального поведения, сохраняет свою актуальность и важность. В целях выявления этой проблемы и представления механизмов исследования в данной статье анализируются некоторые теоретико-методологические подходы к преподаванию предмета «Исследование суицидального поведения». Представлены как методологическая основа обучения предмету, так и ключевые методы исследования и механизмы их применения в профессиональной практике. Следует также добавить, что обсуждение теоретико-методологических подходов к преподаванию предмета «Исследование суицидального поведения» особенно важно на фоне усиления психологических факторов и интенсивности случаев самоубийства. Нет сомнений в том, что разрастание суицидального поведения оказывает негативное влияние на экономическую, политическую ситуацию и психологическое здоровье общества. Сегодня интерес к проблеме суицидального поведения возрос по нескольким причинам. Во-первых, научный и педагогический интерес возрастает из-за резкого увеличения числа самоубийств в современном обществе. По данным Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ), уровень самоубийств увеличился на 60% за последние 45 лет, и в настоящее время самоубийство является одной из трех ведущих причин смерти в возрастной группе от 15 до 44 лет [8]. Во-вторых, проблема суицида актуальна в силу тех причин, которые становятся решающими и побуждают человека к совершению этого поступка. Феномен суицида следует рассматривать как форму социально-психологической дезадаптации человека [13;14]. В прошлом большинство психиатров считали, что почти все самоубийства происходят с психически больными людьми. В настоящее время подвергается сомнению мнение о психических заболеваниях людей, покончивших жизнь самоубийством. ВОЗ декларирует около 800 причин самоубийств, значительная частькоторых, 41%, остаются неизвестными, и только 18% самоубийств считаются психическими заболеваниями. Третьей причиной возросшего интереса к данной проблеме среди представителей современной науки и педагогики является недостаточная диагностика суицидальных намерений и суицидального поведения, а также ограниченное практическое применение профилактических программ среди населения. Следует отметить, что теоретики большей частью расходятся в мнениях в вопросах методологии диагностики и профилактики суицидов. Представители разных научных направлений, последователи психологических школ рассматривают этот вопрос с разных позиций. Одним из ключевых подходов к преподаванию предмета «Исследование суицидального поведения» является комплексное представление вышеупомянутых вопросов посредством сравнения и классификации методов исследования.
Keywords: Social and Humanitarian Sciences