Արհեստական լճակային տնտեսություններում բուծվող ձկան մսում հորմոնների մնացորդային պարունակության որոշումը և դրանց սննդակարգային ներգործությամբ առողջական ռիսկի գնահատումը - Պիպոյան, Դ. Ա.; Բեգլարյան, Մ. Ռ.; Աբովյան, Ա. Յու.; Ալթունյան, Ս. Հ. (ՀԱԱՀ հիմնադրամ)
Հետազոտության նպատակն է որոշել Հայաստանի խոշոր արհեստական լճակային տնտեսություններում բուծվող ձկան մսում առկա աճի խթանիչների, մասնավորապես հորմոնների մնացորդային պարունակությունը և գնահատել դրանց սննդակարգային ներգործությունը: Աճի խթանիչների մնացորդային քանակությունը որոշվել է իմունաֆերմենտային անալիզի մեթոդով և հաստատվել հեղուկային քրոմատոգրաֆիայի մաս սպեկտրաչափական եղանակով: Որոշ ձկնանմուշներում հորմոնների պարունակությունը գերազանցել է թույլատրելի չափաքանակը, սակայն սննդակարգային ներգործությամբ պայմանավորված հնարավոր առողջական ռիսկեր չեն հայտնաբերվել։ Առաջարկվում է ձկնաբուծությունում արգելված աճի խթանիչների ապօրինի կիրառումը կանխարգելելու նպատակով խստացնել պետական վերահսկողությունը: Цель данного исследования – определить содержание остаточного количества стимуляторов роста, в частности гормонов, в образцах мяса рыбы, разведенной в искусственных прудовых хозяйствах Армении, и оценить воздействия на здоровье. Остаточное количество стимуляторов роста было опред елено методом иммуноферментного анализа и подтверждено спектрометрическим методом части жидкой хроматографии. В некоторых образцах рыбы содержание стимуляторов роста превышало допустимый уровень, однако возможных рисков для здоровья, вызванных потреблением рыбы, не было обнаружено. Рекомендуется усилить государственный контроль в целях предотвращения незаконного использования в рыбоводстве запрещенных стимуляторов роста. The research aims to determine the content of growth promoters, particularly residual hormone content in the meat samples of fish bred in the large artificial pond farms of Armenia and to assess their dietary exposure. The residual amounts of growth promoters were detected through the enzyme-linked immunosorbent assay method and confirmed upon the liquid chromatography–mass spectrometry method. In some fish samples the hormone content exceeded the permissible level, but no health risks were found as a result of fish consumption. It is recommended to strengthen the state control in order to prevent the illegal usage of prohibited growth promoters in fish farming. Ընդունվել
Keywords: Անասնաբուժական բժշկագիտություն և անասնաբուծություն