Բայածանցները՝ որպես բառակազմական ձևույթներ - Ներսիսյան, Բագրատ; Մկրյան, Աշոտ (ՀՀ ԳԱԱ)
Արևելահայ քերականագիտության մեջ ածանցավոր բայերի վերաբերյալ մեկնաբանությունները բավական հակասական են. բայածանցները դիտարկվում են մե՛րթ բառակազմության, մե՛րթ ձևակազմության շրջանակներում (արևելահայ լեզվաբանները բայածանցների մասին խոսելիս հաճախ կիրառում են կա՛մ դրանց չեզոք բնորոշումը՝ «ձևույթ», կա՛մ օգտագործում են «մասնիկ» անվանումը՝ չհստակեցնելով՝ բայածանցները բառակազմակա՞ն, թե՞ ձևակազմական միավորներ են)։ Այդ իսկ պատճառով խնդիր է առաջանում բառի և բառաձևի որոշման ու տարբերակման հարցում։ Քննվող թեմայի վերաբերյալ մասնագիտական տեսակետների վերլուծությունն ու համադրումը, ինչպես նաև ուսումնասիրության շրջանակում տրված օրինակները հիմք են տալիս եզրակացնելու, որ այսպես կոչված սոսկական, բազմապատկական, պատճառական և կրավորական ածանցներով կազմված բայերը նոր բառեր են, հետևաբար բայածանցները բառակազմական ձևույթներ են։ В восточноармянской лингвистике толкования вопроса об аффиксальных глаголах противоречивы: глагольные аффиксы рассматриваются в рамках словообразования или формообразования (говоря о глаголах, восточноармянские лингвисты часто используют либо их нейтральное обозначение «морфема», либо определение «частица», не уточняя, являются ли глаголы словообразовательными или формообразующими единицами). Именно поэтому встает вопрос об определении и дифференциации слова и словоформы. Анализ и сопоставление разных точек зрения лингвистов, а также приведенные примеры дают основание утверждать, что глаголы, образованные так называемыми глагольными, итеративными, каузативными и страдательными аффиксами, представляют собой новые слова, следовательно, перечисленные аффиксы являются словообразовательными. In Eastern Armenian grammars, there is little uniformity of commentary on affixal verbs: verbal affixes are treated under the rubric of either word-building or form-building (Eastern Armenian linguists talking about verbal affixes often use the neutral definition "morpheme", or "particle" without specifying whether verbal affixes are lexical or morpho-logical units). This makes it essential that word and word-form should be defined and differentiated in plainer terms. The literature on the topic reviewed in this article and the examples examined in this study reveal that verbs formed from verbal, iterative, causative, and passive affixes are new words and that verbal affixes should be treated as word-formative morphemes.
Keywords: Բանասիրություն