Влияние техногенно загрязненных вод реки Дебед на агрохимические показатели почв и химический состав растений - Унанян, С. А.; Джангирян, Т. А.; Маркосян, А. О. (ՀԱԱՀ հիմնադրամ)
Установлено, что под воздействием техногенного загрязнения реки Дебед содержание гумуса в орошаемых ее водами почвах уменьшилось, изменился их механический состав – тяжелосуглинистые превратились в среднесуглинистые. Слабощелочная реакция среды стала нейтральной и слабокислой. Уменьшились валовое содержание питательных элементов и сумма поглощенных катионов, а содержание валовых и подвижных форм тяжелых металлов (ТМ) увеличилось. Накопление ТМ (Cu, Pb, Mo) в овощных культурах во много раз превышает предельно допустимые нормы, что представляет опасность для здоровья людей и животных. Ուսումնասիրություններով հաստատվել է, որ տեխնածին աղտոտվածությամբ Դեբեդի ջրերով ոռոգվող հողերում հումուսի պարունակությունը նվազել է, դրանց մեխանիկական կազմը փոխվել է ուժեղ կավայինից միջին կավայինի: Միջավայրի թույլ հիմնային ռեակցիան դարձել է չեզոք և թույլ թթվային։ Սննդատարրերի ընդհանուր պարունակությունը և կլանված կատիոնների գումարը նվազել են, իսկ ծանր մետաղների (ԾՄ) ընդհանուր պարունակությունը և շարժուն ձևերը՝ ավելացել։ Բանջարային մշակաբույսերում ծանր մետաղների (Cu, Pb, Mo) կուտակումը մի քանի անգամ գերազանցում է սահմանային թույլատրելի նորմերը, ինչը վտանգավոր է մարդկանց և կենդանիների առողջության համար։ The studies have indicated that under the influence of technogenically polluted waters of the river Debed, the humus content in the soils decreased, the mechanical composition turned from heavy loamy into medium loamy and the reaction – from slightly alkaline to neutral and subacidic. The content of gross nutrients and the amount of absorbed cations decreased. The content of gross and mobile forms of heavy metals (HM) increased. The accumulation of HM (Cu, Pb, Mo) in vegetable crops exceeded the maximum allowable limits in many times and posed danger to human and animal health.
Keywords: Ագրոնոմիա և ագրոէկոլոգիա