"Հողի մեքենայական դեգրադացիա - նվազագույն մշակություն" շղթայի օպտիմալացումը Հայաստանի և Արցախի երկրագործությունում - Եսոյան, Ա. Մ.; Տոնապետյան, Պ. Ա.; Միքայելյան, Գ. Մ. (ՀԱԱՀ հիմնադրամ)
Հետազոտություններով հիմնավորվել է Հայաստանում և Արցախում շահագործվող ԴՏ-75, ՄՏԶ-80 և Տ-150 Կ տրակտորների ընթացքային մասերի վնասակար ազդեցությունը հողի խտության և մշակաբույսերի բերքատվության վրա: Գիտափորձերի հիման վրա մշակվել է հողամշակ տրակտորների թույլատրելի տեսակարար ճնշման և անցումների օպտիմալ քանակի որոշման եղանակ: Հողի նվազագույն մշակության ներդրումը հնարավորություն կտա կանխել մակերեսային հողաշերտի գերպնդացումը, բերքահավաքի ժամանակ նվազեցնել պալարահողային զանգվածում հողակոշտերի քանակը, բարելավել պալարապտուղների զտման գործընթացը և բարձրացնել բերքահավաքի արդյունավետությունը: Исследованиями обосновано вредоносное воздействие ходовых частей тракторов ДТ-75, МАЗ- 80 и Т-150, используемых в Армении и Арцахе, на плотность почвы и на урожайность культур. На основе научных опытов разработан метод определения допустимого удельного давления и оптимального количества проходов земледельческих тракторов. Внедрение минимальной обработки почвы позволит предотвратить переуплотнение поверхностного слоя почвы, уменьшить количество комьев в клубнепочвенной массе при сборе урожая, улучшить процесс очистки корнеплодов и поднять эффективность урожая. Upon the conducted research, the adverse effect of working parts in DT-75, MTZ-80 and T-150 K tractor series commissioned in the Republic of Armenia and Artsakh on the soil density and crops yield capacity has been justified. Based on the scientific experiments a method for the determination of maximum permissible specific pressure and optimal number of passes for the tilling machine has been developed. The introduction of minimum tillage system would enable to prevent the over-compaction of the topsoil, reduce the amount of soil clods in the tuber-soil mass during the harvest time, improve the sifting process of tuber crops and increase efficiency of harvest.
Keywords: Ագրարային ճարտարագիտություն; Գյուղատնտեսական մեքենաներ