The World Through the Lens of the Photographer Ara Güler - Tajarian, Yvette (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
The art of photography appeared in Turkey between the XIX and XX centuries. In the beginning, because of the high price of the service, only the rich could afford it. The first photography studio in the Ottoman Empire was established in the Bera district of Constantinople (presently, the Beyoglu district of Istanbul), where most of the population was Christian. Here, in 1857, Pascal Sebah of Armenian descent opened a photography center. He was one of the few to be awarded the Third-Class Order of the Medjidie by Sultan Abdulmejid. Unfortunately, all his photographic works were burnt in the great fire of 1881. The sons of Sarraf Mikayel Abdullahyan – Vichen, Gevorg and Hovsep Abdullah, also occupy an important place in the history of Turkish photography. They held a monopoly on dissemination of photography throughout the Empire. In 1836, the Abdullahyan brothers became special photographers fоr Sultan Abdul Aziz. In 1867, near the Russian Embassy in Bera, they opened a photography studio named “Abdullah Brothers”. A great number of photographers of Turkish and foreign descent, working in Turkey, namely, the Gulmez brothers, Ashil Samanj, Jerome Savajian, the Papazyan brothers, Antoine Zilipojian, Othmar Pfersci, Ismayin Nesmi, Ahmed Polat and others, furthered the development of Turkish photography. Ara Güler is one of those, who played a big part in the history of photography, having created with his outstanding works a whole new world in that field. Գիտական ու լրագրողական բազմաթիվ ուսումնասիրություններ, որոնք իրականացվել են հայ, թուրք և այլազգի մասնագետների կողմից, անհերքելիորեն վկայում են այն մասին, որ Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայում մշակույթի գրեթե բոլոր բնագավառները, այդ թվում նաև լուսանկարչությունը, հիմնադրվել և զարգացել են հայերի շնորհիվ: Ծագումով հայ Արա Գյուլերը հա-մարվում է XX դարի ամենահայտնի ֆոտոլրագրողներից մեկը, որն ապրել և ստեղծագործել է Թուրքիայում: Նա իր լուսանկարները չէր համարում արվեստի ստեղծագործություններ, այլ ընդամենը վավերագրական կադրեր։ Սակայն այդ վավերագրական պատկերներն ուսումնասիրելով, կարող ենք փաստել, որ դրանք իսկական արվեստի գործեր են։ 1950-ից աշխատել է որպես ֆոտոլրագրող և համագործակցել մի շարք գործակալությունների հետ, ակտիվորեն մասնակցել է միջազգային ցուցահանդեսների։ Լուսանկարչի բարձրարժեք ստեղծագործություններն արժանացել են զանազան բարձր պարգևների։ Արա Գյուլերը լուսանկարելու նպատակով հանդիպել է բազմաթիվ աշխարհահռչակ անձանց, որոնց թվում են, բացի Թուրքիայի ղեկավարներից, Բերթրան Ռասելը, Ուինսթոն Չերչիլը, Առնոլդ Թոյնբին, Սալվադոր Դալին, Մարկ Շագալը, Ֆեդերիկո Ֆելինին, Պիկասոն, Դաստին Հոֆմանը, Սոֆի Լորենը, Ալֆրեդ Հիչքոքը, Թենեսի Ուիլյամսը, Վիլյամ Սարոյանը, Արամ Խաչատրյանը, Սերգեյ Փարաջանովը և այլոք: Многочисленные научные и журналистские исследования, осуществленные армянскими, турецкими и другими специалистами, неопровержимо свидетельствуют о том, что почти все сферы духовной культуры в Османской империи и Турции были заложены и развиты благодаря армянам. Сюда относится также искусство фотографии. Один из самых известных фотожурналистов 20-го века, армянин по происхождению Ара Гюлер жил и творил в Турции. Он не считал свои фотографии произведениями искусства, а всего лишь документальными кадрами. Однако изучив их, мы можем констатировать, что перед нами – настоящие произведения искусства. С 1950-х годов Ара Гюлер работал фотожурналистом и в этом качестве сотрудничал с рядом агентств, параллельно активно участвуя в международных выставках. За свои высококлассные работы фотограф был удостоен многочисленных наград. С целью фотографирования Ара Гюлер встречался со многи-ми всемирно известными личностями, среди них, наряду с руководителями Турции, были Бертран Рассел, Уинстон Черчилль, Арнольд Тойнби, Сальвадор Дали, Марк Шагал, Федерико Феллини, Пикассо, Дастин Хофман, Софи Лорен, Альфред Хичкок, Теннеси Уильямс, Вильям Сароян, Арам Хачатрян, Сергей Параджанов и др.
Keywords: Art