Концептуализм в символике орнаментальной стилистики армянских ковров - Асцатрян, Вардан (ՀՀ ԳԱԱ)
Հայաստանը գորգագործության հնագույն կենտրոններից մեկն է։ Դարեր առաջ գորգերը որպես նախասիմվոլիզմի հանրահռչակման և պահպանման միջոց էին: Գորգերը եղել են դեկորատիվ սիմվոլիզմի հանրահռչակման և պահպանման, ինչպես նաև մշակույթի այս հատվածի հետագա սերունդներին փոխանցելու ուղիներից մեկը։ Նախախորհրդանիշները համընդհանուր մարդկային զարդանախշեր են, որոնք հանդիպում են բոլոր հին ժողովուրդների մոտ: Նմանատիպ զարդանախշեր կարելի է տեսնել Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդների, արաբների, սլավոնների, հնդիկների, չինացիների, սկանդինավների, Կենտրոնական Ասիայի, Պարսկաստանի ժողովուրդների և, իհարկե, հայերի շրջանում։ Հին հայկական գորգերի կոնկրետ ցուցանմուշներում դեկորատիվ ոճի ընդհանուր պատկերն արտահայտվում է տարբեր զարդանախշերի ներդաշնակ համադրությամբ։ Հայկական գորգերում ցուցադրված են չորս առանձին հայեցակարգային ուղղություններ՝ առասպելաբանություն, կրոնական թեմաներ, բնական երևույթներ և շրջակա միջավայր՝ տարբեր դրսևորումներով: Армения является одним из древнейших центров ковроделия. Изначально ковры являлись средством популяризации и сохранения протосимволизма. Помимо этого посредством ковров данный сегмент культуры передавался последующим поколениям. Протосимволизм – это общечеловеческие орнаменты, которые идентичны у всех древних народов. Можно увидеть схожие орнаменты у коренных жителей Америки, арабов, славян, индийцев, китайцев, скандинавов, народов Средней Азии, Персии и, конечно же, у армян. Общая картина орнаментальной стилистики в конкретных экспонатах старинных армянских ковров выражается в целостной картине ковра, воспроизведенной в гармоничной совокупности различных орнаментов. В армянских коврах отображены четыре отдельных концептуальных направления: религиозная тематика, мифология, природные явления и окружающая среда в ее различных проявлениях. Armenia is one of the oldest centers of carpet weaving. Initially, carpets were a method of popularizing and preserving proto-symbolism, as well as the transmission of this segment of culture to subsequent generations. Protosymbols are universal human ornaments which are found by all ancient peoples. One can trace similar ornaments among the indigenous peoples of America, by Arabs, Slavs, Indians, Chinese, Scandinavian peoples, the peoples of Central Asia, Persia, and of course by the Armenians. The general picture of the ornamental style in specific exhibits of ancient Armenian carpets is expressed in a holistic picture of the carpet, reproduced in a harmonious combination of various ornaments. The Armenian carpets are displayed in four separate conceptual directions: religious themes, mythology, natural phenomena and the environment in its various manifestations. Ornamental themes presented in Armenian carpets have a static and dynamic development.
Keywords: Культура; Искусствоведение