Одностадийное получение дикофола - Манучарова, Л. А.; Бахчаджян, Р. А.; Вердян, Н. А.; Тавадян, Л. A. (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Исследовано фотокаталитическое окисление дихлордифенилтрихлорэтана (ДДТ) молекулярным кислородом при ультрафиолетовом облучении в присутствии гетерогенного диоксо-молибденового комплекса, закрепленного на нано-оксиде титана. Установлена каталитическая роль диоксо-Мо-комплекса в селективной активации углерод-водородной связи алкильной группы с образованием соответствующего гидроксилированного соединения – дикофола. В настоящее время это единственный способ одностадийного получения дикофола в «мягких» условиях, используемого в сельском хозяйстве для борьбы с клещом. Предложен механизм реакции, который также может быть полезен для объяснения механизмов ферментативных реакций, происходящих в живых организмах. Ուսումնասիրվել է դիքլորդիֆենիլտրիքլորէթանի (DDT) ֆոտոկատալիզային օքսիդացումը մոլեկուլային թթվածնով, հետերոգենացված ֆոտոկատալիզատորի՝ տիտանի նանոերկօքսիդի վրա խարսխված դիօքսո-մոլիբդենային կոմպլեքսի ներկայությամբ, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթմամբ: Բացահայտվել է դիօքսո-Мо-կոմպլեքսի կատալիտիկ դերը ալկիլային խմբի ածխածին-ջրածին կապի ընտրողական օքսիդացման մեջ՝ համապատասխան հիդրոքսիլացված միացության՝ դիկոֆոլի առաջացման համար։ Ներկայումս դա «մեղմ» պայմաններում դիկոֆոլի ստացման միակ հնարավորությունն է։ Առաջարկվել է ռեակցիայի հնարավոր մեխանիզմը, որը կարող է նաև օգտակար լինել՝ կենդանի օրգանիզմներում տեղի ունեցող համանման ֆերմենտային ռեակցիաների մեխանիզմները բացատրելու համար։ The photocatalytic oxidation of dichlorodiphenyltrichloroethane (DDT) by dioxygen under UV irradiation was investigated in the presence of a heterogenized dioxo-molybdenum сomplex fixed on nano-titanium dioxide. It has been established the catalytic role of the dioxo-Mo complex in the selective activation of the carbon-hydrogen bond in alkyl group with the formation of the corresponding hydroxylated compound dicofol. Currently it is the only way to obtain dicofol, used in agriculture to control the tick, in mild conditions by one-step reaction. The mechanism of the reaction is proposed, which can also be useful for explaining the mechanisms of enzymatic reactions occurring in living organisms.
Keywords: Химическая физика