Շիրակի մի հրաշապատում հեքիաթի տեղը «Կախարդական մատանի» տիպի հեքիաթախմբում - Խեմչյան, Մարինե
Սույն ուսումնասիրության համար հիմք ենք ընդունել Շիրակի տարածաշրջանի «Ջամփուլադի հեքիաթը»՝ համադրելով Հայաստանի տարբեր տարածաշրջանների և իտալական, ճապոնական, պարսկական, ռուսական, բուլղարական, վրացական, ղրղզական ու այլ ժողովուրդների միևնույն՝ «Կախարդական մատանին» ATU 560 տիպի հեքիաթների հետ։ Այս հրաշապատում հեքիաթը, միջազգային դասակարգմամբ հեքիաթների հետ ունենալով հիմնական սյուժետային կաղապարը, աչքի է ընկնում առանձնահատուկ մոտիվային դրվագներով: Предмет исследования – волшебная сказка региона Ширак «Сказка Джампулада», которая относится к группе сказок типа ATU 560 «Волшебное кольцо» по международной классификации Ганса-Йорга Утера. Действия и реалии сказки (статус героя и наличие наследства, приобретение преданных животных и волшебного предмета, наличие табу, похищение волшебного предмета со стороны злых сил и его возвращение герою) исследованы в контексте армянских народных, а также итальянских, японских, персидских, русских, болгарских, грузинских, киргизских однотипных сказок. Скрупулезное исследование сказок показывает, что ширакский вариант, имеющий определенные совпадения с другими сказками группы, выделяется своеобразной структурой сюжета и некоторыми мотивами, обусловленными взаимными проникновениями фольклорного материала и характерные региону диалектными особенностями. The subject of the study is the Shirak region magic folktale "The Tale of Jampulad", which belongs to the ATU 560 "The Magic Ring" folktale type group according to the international classification of Hans-Jörg Uther. The actions and realities of the folktale (the status of the character and the presence of an inheritance, the acquisition of faithful animals and a magical item, the presence of taboos, the theft of a magical item by evil forces and its return to the character) are studied in the context of Armenian, as well as Italian, Japanese, Persian, Russian, Bulgarian, Georgian, Kyrgyz folktales of the same type. A scrupulous study of the tales shows that the Shirak version, which has certain similarities with other tales of the group, is distinguished by a peculiar plot structure and some motifs due to the mutual penetration of folklore material and dialectal features typical for the region.
Keywords: Բանահյուսություն