Влияние аминокислотного комплекса на фибринолитический потенциал крови здоровых и с экспериментальным диабетом крыс - Паронян, З. Х.; Аракелян, Л. Н.; Григорян, Л. С.; Хачатрян, Р. С.; Степанян, А. А. (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Օգտագործելով արյան ֆիբրինոլիտիկ ակտիվության որոշման պլազմային էուգլոբուլինների լիզիսի մեթոդը՝ ուսումնասիրվել են արյան մեջ տեղի ունեցող թրոմբոլիտիկ ակտիվության փոփոխությունները փորձարարական ալոքսանային շաքարային դիաբետով (ՇԴ1) առնետների մոտ և ամինաթթվային կոմպլեքսի (ԳԱԿԹ, β-ալանին, գլուտամին և էթանոլամին-Օ-սուլֆատ) ներարկմամբ գլյուկոզի մակարդակը կարգավորելուց հետո: Ըստ ստացված տվյալների՝ ՇԴ-ով առնետների մոտ, ստուգիչ կենդանիների հետ համեմատած, ֆիբրինոլիզի ժամանակը երկարում է 10 րոպեով (7%) և, ընդ- հակառակը, ամինաթթվային կոմպլեքսի 5-օրյա ներարկումից հետո կրճատվում է 20 րոպեով (14%), իսկ ՇԴ-ով կենդանիների հետ համեմատած այն կրճատվում է 30 րոպեով (20%): Այն փաստը, որ ամինաթթվային համալիրը վերականգնում և արագացնում է թրոմբոլիզի գործընթացը փորձարարական ՇԴ-ով կենդանիների արյան մեջ, վկայում է նրա ֆիբրինոլիտիկ ակտիվության մասին: Ֆիբրինոլիզի գործընթացում ամինաթթվային համալիրի դերը ճշտելու համար հետագա ուսումնասիրությունները կատարվել են առողջ կենդանիների վրա: Ըստ ստացված արդյունքների՝ ամինաթթվային համալիրի 5 և 10մգ/100գ չափաբաժինների ներերակային ներարկումներից 30 և 60 րոպե հետո ֆիբրինոլիտիկ ակտիվությունը բարձրանում է համապատասխանաբար՝ 35% և 37%-ով, իսկ ավելի բարձր չափաբաժինը՝ 15 մգ/100գ, թրոմբոլիզի պրոցեսն այնքան է արագացնում (73-76%), որ այն կարելի է համարել հիպերֆիբրինոլիզ, որի ճշգրիտ մեխանիզմը հնարավոր չէ պարզաբանել այս մեթոդի միջոցով, քանի որ էուգլոբուլինի լիզիսի ժամանակն օգտագործվում է արյան ֆիբրինոլիտիկ ներուժի վերաբերյալ ընդհանուր գնահատական տալու համար, որը և մեր ուսումնասիրության նպատակն էր։ Effect of the amino acid complex (GABA, β-alanine, glutamine amino acids, and ethanolamine-O-sulfate) on the blood thrombolytic activity was studied in rats with the experimental alloxan diabetes mellitus model, as well as in the diabetic rats after a fiveday injection of the amino acid complex (AA complex). Method of the plasma euglobulins lysis has been used to determine the blood fibrinolytic activity. According to the data obtained, in rats with diabetes mellitus fibrinolysis time is increased by 10 minutes (7%) compared to control animals. Оn the contrary, after 5 days of intraperitoneal injection of the amino acid complex, fibrinolysis time is reduced by 20 minutes (14%), and 30 minutes (20%) compared to animals with diabetes. The fact that the AA complex restores and accelerates the process of thrombolysis in the blood of animals with experimental alloxan diabetes mellitus indicates its fibrinolytic activity. Further studies have been performed on the animals to determine the role of the AA complex in fibrinolysis under the normal conditions. Thus, the intravenous injection of the AA complex in 5mg/100g and 10mg/100g doses had a well-pronounced thrombolytic activity in the healthy animals after 30 and 60 minutes, increasing its fibrinolytic activity by 35% and 37%. But at a higher dose (15 mg/100g) of the AA complex, the thrombolysis process was accelerated by 73% -76% which could be considered as a hyperfibrinolysis. In this experiment, the specific cause of hyperfibrinolysis is not determined by the method used, as the time of euglobulin lysis is used to give a general estimate of the blood fibrinolytic potential, which was the goal of our study.
Keywords: Բժշկագիտություն; Առողջապահություն; Բժշկություն