Բնական լեռնալանջով բեռնված լեռնային բացահանքի կողում լարվածությունների գրանցման ֆիզիկական եռաչափ մոդելավորման ստենդի մշակումը - Մանուկյան, Լ. Ա.; Հովակիմյան, Վ. Վ. («Պոլիտեխնիկ» տպ.)
Լեռնային բացահանքի մերկացած կողում, դրա վերին նիշից տարածվող բնական լեռնալանջի բեռնվածքից առաջացած լրացուցիչ լարվածային ուժերի տեղաբաշխման օրինաչափություններն ուսումնասիրելու համար, մշակվել է լարվածությունների գրանցման ֆիզիկական մոդելավորման ծավալային ստենդի կոնստրուկցիա։ Այն կարող է կիրառվել նաև բարդ ռելիեֆային պայմաններում և սակավաթեք տարածքների վրա ձևավորվող ապարային բազմաստիճան լցակույտերում լարվածային ուժերի տեղաբաշխման և դրա հետ կապված՝ լցակույտերի ռացիոնալ պարամետրերի երկրամեխանիկական հիմնավորման աշխատանքներում։ Ներկայացված ֆիզիկական ծավալային մոդելային ստենդի համար ստացվել է ՀՀ արտոնագիր։ Разработана конструкция стенда объемного физического моделирования для изучения закономерностей распределения напряжений в борту нагорного карьера, вызванного естественным склоном горы распространяющегося выше верхней бровки нагорно-высотного карьера. Стенд может быть также использован для определения напряжений в многоярусном породном отвале, сформированном на слабонаклонном основании местности, что позволяет геомеханически обосновать рациональные параметры отвала. Получен патент РА за N 713 Y за разработанный стенд объемного физического моделирования регистрации напряжений в борту нагорного карьера. A 3D physical modeling stand has been developed to study the redistributed stress field and pattern consistency of the stresses in the exposed open-pit wall on the mountain terrain due to natural unexposed slope of the mountain above the crest of the wall under loading conditions. In such a geotechnical analysis, the modeling stand can also be used to determine the rational parameters of the multistage waste rock dumps or stockpile structures constructed on shallow terrain, as well as in hard topographical conditions, based on the assessments of the redistributed stress field due to each depositing layers. The above-mentioned 3D physical modeling stand to define the stresses in natural-mountainloaded open-pit wall have been certified as a patent by RA Intellectual Property Agency of N 713 Y.
Keywords: Ընդերքօգտագործման տեխնոլոգիաներ