Армения и Якутия: личность и творчество композитора Гранта Григоряна - Павлова-Борисова, Татьяна (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Статья посвящена вкладу композитора Гранта Григоряна (1919-1962) в якутскую музыкальную культуру и его исторической роли как одного из основоположников якутской композиторской музыки. Во многих жанрах Грант Григорян открыл новые рубежи, ставшие ориентирами для последующих поколений якутских композиторов. Среди его произведений следует назвать оркестровые сочинения – «Якутские эскизы», «Импровизация и якутский танец», Концерт для скрипки с оркестром, опера «Лоокут и Нюргусун», оперетта «Цветок Севера», оратория «Якутская праздничная», балет «Камень счастья», а также большое число камерно-вокальных произведений и обработок народных песен. Грант Григорян создал для якутской культуры высокохудожественные образцы оперы, оперетты, оратории, симфонической, вокальной и камерно-инструментальной музыки, которые являются классикой якутской музыкальной культуры, исполняются в наши дни и любимы многими поколениями слушателей. Грант Григорян смог постигнуть основы национального музыкального мышления, творчески переработать якутский фольклорный материал, музыку малочисленных народов Якутии и представить ее в новом качестве. Հոդվածը նվիրված է յակուտական երաժշտական մշակույթում կոմպոզիտոր Հրանտ Գրիգորյանի (1919-1962) ներդրմանը և նրա՝ որպես յակուտական կոմպոզիտորական երաժշտության հիմնադիրներից մեկի պատմական դերին: Շատ ժանրերում Հրանտ Գրիգորյանը բացեց նոր հորիզոններ, որոնք երկար ժամանակ որպես կողմնորոշիչներ ծառայեցին յակուտ կոմպոզիտորների հետագա սերունդների համար: Նրա ստեղծագործություններից հիշատակության են արժանի նվագախմբային գործերը՝ «Յակուտական էսքիզներ», «Իմպրովիզացիա և յակուտական պար», Ջութակի և նվագախմբի կոնցերտը, «Լոոկուուտ և Նյուրգուսուն» օպերան, «Հյուսիսի ծաղիկը» օպերետը, «Յակուտական տոնական» օրատորիան, «Երջանկության քարը» բալետը, ինչպես նաև մեծ քանակի վոկալ-կամերային ստեղծագործություններ և ժողովրդական երգերի մշակումներ: Հրանտ Գրիգորյանը յակուտական երաժշտական մշակույթի համար ստեղծեց օպերայի, օպերետի, օրատորիայի, սիմֆոնիկ, վոկալ և կամերային-գործիքային երաժշտության բարձրարժեք նմուշներ, որոնք, հանդիսանալով յակուտական երաժշտական մշակույթի դասական երկեր, հնչում են մեր օրերում և սիրվել են ունկնդիրների բազում սերունդների կողմից: Հրանտ Գրիգորյանը թափանցեց ազգային երաժշտական մտածողության խորքերը, ստեղծագործաբար մշակեց յակուտական ֆոլկլորային նյութը, Յակուտիայի բազմաթիվ ժողովուրդների երաժշտությունը և ներկայացրեց այն նոր որակով: The paper analyzes the contribution of composer Hrant Grigoryan (1919-1962) into Yakut musical culture, and his historical role as one of the founders of Yakut composer music. Hrant Grigoryan extended its boundaries in many genres, which serve as landmarks for the succeeding generations of Yakut composers. Among his works, the orchestra compositions “Yakut Sketches”, “Improvisation and Yakut Dance”, Concert for Violin and Orchestra, the opera “Lookuut and Nyurgusun”, the operetta “Flower of the North”, the oratorio “Yakut Festive”, the ballet “Stone of Happiness”, as well as a great many chamber and vocal works and treatments of folk songs deserve to be mentioned. Hrant Grigoryan wrote operas, operettas, oratorios, symphony, vocal, chamber and instrumental music of high artistic value.
Keywords: Երաժշտագիտություն