О некоторых аспектах менталитетов армян и эстонцев - Хейдметс, Мати; Мхитарян, Самвел (ՀՊՏՀ «Տնտեսագետ» հրատ․)
В статье представлены результаты многолетних наблюдений и дискуссий двух авторов o менталитете - особенностей мышления и поведения эстонцев и армян. С точки зрения авторов есть как минимум три сферы жизни, где различия в менталитетах между армянами и эстонцами ощутимы и заметны. Это - а) жизнь в кругу семьи, родственников и друзей, б) отношение к обществу, государству, властям и правопорядку, в) стиль общения между людьми. По наблюдениям авторов, для армян центральным в повседневной жизни является сообщество членов семьи, родственников и друзей, которое предлагает помощь и поддержку, ожидая того же самого со стороны всех своих членов. Эстонцы же более «эмансипированы» и отдалены от своих близких, в основном пытаются быть независимыми, брать на себя личную ответственность и самим решать свои вопросы, в тоже время, не утруждать себя «чужими» радостями, заботами и проблемами. Несмотря на описанные нами различия и их влияние на различные социально-экономические аспекты жизни стран, многолетний опыт общения также показывает, что они не являются препятствием в жизни для дружбы людей разных национальностей, а часто, как раз, наоборот. Հոդվածում ներկայացված է երկու հեղինակի երկարամյա դիտարկումների և քննարկումների արդյունքը, որը վերաբերում է էստոնացիների և հայերի մտածելակերպի ու վարքագծի առանձնահատկություններին: Նրանց տեսանկյունից, կա կյանքի առնվազն երեք ոլորտ, որտեղ հայերի և էստոնացիների մտածելակերպի տարբերությունները շոշափելի են ու նկատելի. ա) կյանքն ընտանիքի, հարազատների և ընկերների հետ, բ) վերաբերմունքը հասարակության, պետության, իշխանությունների և օրենքի գերակայության նկատմամբ, գ) միջանձնային հարաբերությունների ոճը։ Ըստ դիտարկումների՝ հայերի համար առօրյա կյանքում առանցքային է ընտանիքի անդամների, հարազատների և ընկերների համայնքը, որն առաջարկում է օգնություն ու աջակցություն՝ նույնն ակնկալելով իր բոլոր անդամներից։ Մյուս կողմից՝ էստոնացիներն ավելի «ազատված» և օտարված են իրենց հարազատներից, հիմնականում փորձում են լինել անկախ, ստանձնել անձնական պատասխանատվություն և իրենց խնդիրները լուծել ինքնուրույնաբար՝ միաժամանակ չանհանգստանալով «այլոց» ուրախությունների, հոգսերի և խնդիրների համար: Չնայած նկարագրված տարբերություններին և դրանց ազդեցությանը երկրների սոցիալ-տնտեսական կյանքի տարբեր բնագավառների վրա՝ հաղորդակցության բազմամյա փորձը ցույց է տալիս, որ այդ ամենը ոչ միայն չի խոչընդոտում, այլև խթանում է տարբեր ազգության ներկայացուցիչների բարեկամությունը: Այդպիսով՝ շփումներն ավելի հետաքրքրական են դառնում, իսկ ընկերական հարաբերությունները՝ էլ ավելի ամուր: Յուրաքանչյուր հանդիպման ժամանակ բացահայտելու, քննարկելու, զարմանալու և վայելելու ինչ-որ բան կա։ The paper presents the results of many years of observations and discussions of two authors about the mentality - the peculiarities of thinking and behavior of Estonians and Armenians. From the point of view of the authors, there are at least three spheres of life where differences in mentality between Armenians and Estonians are tangible and visible. This is a) life with family, relatives and friends, b) attitude towards the society, state, authorities and the rule of law, c) as well as the style of interpersonal communication between people. According to our observations, for Armenians, the community and interrelations of family members, relatives and friends is central to everyday life, offering help and support, expecting the same from all its members. Estonians, on the other hand, are more “emancipated” and distant from their close ones, mostly trying to be independent, take personal responsibility and solve their own problems on their оwn, at the same time, not bother themselves with “other” joys, worries and problems. Despite the discussed differences and their impact on different social and economic aspects of a live of our countries, our long-term experience of communication shows that they are not an obstacle for the friendship of people of different nationalities, but often, just the opposite. They make communication more interesting and friendship stronger. At every meeting there is something to discover, something to share, something to be surprised at and something to enjoy․
Keywords: Видение армянского общества