Բարձր ջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի եղանակով երկաթ և սիլիցիում պարունակող мах-ֆազի ստացումը և հատկությունների հետազոտումը - Սահակյան, Ն. Գ. («Պոլիտեխնիկ» տպ.)
Քննարկվում են բազմաֆունկցիոնալ կոմպոզիտների նոր դասի ստացման և հատկությունների ուսումնասիրության հարցերը, որոնք ձեռք են բերվում տարբեր մետաղական փոշիների խառնուրդի բարձրջերմաստիճանային սինթեզի (ԲԻՍ) եղանակով: Նման կոմպոզիտներում ներառվում են MAX ֆազեր: Կատարված գիտափորձերի արդյունքում ցույց է տվել, որ ֆերոսիլիցիումի, տիտանի, ալյումինիումի, ածխածնի փոշիների խառնուրդից ԲԻՍ մեթոդով կարելի է ստանալ փոշենման զանգված, որը պարունակում է 93% МАХ-ֆազ բաղադրությամբ, (Fe,Ti)3(AlSi)C2 և 7% զանգվածի չափով ներառումներ, որոնք հարոււստ են երկաթի բյուրեղներով` Fe5Si3, Fe3Si և FeSi, որոնք նյութին հաղորդում են մագնիսական հատկություններ, պարունակվում են նաև հիմնական ֆազում չլուծվող Ti5Si2 և TiC- 2%-ի չափով։ Նման եղանակով ստացված MAX կոմպոզիտային նյութի միկրոկառուցվածքը, որը սինթեզվում է փոշեմետալուրգիայի (ԲԻՍ սինթեզ) մեթոդներով, ունի շերտավորված, լամինացված բնույթ և կարող է լավ հումք հանդիսանալ ստացված մետաղափոշին տարբեր մետաղափոշիների հետ լեգիրելու համար, որը, անշուշտ, կնպաստի Հայաստանում փոշեմետալուրգիայի զարգացման գործընթացին: Обсуждаются вопросы получения и исследования свойств нового класса мультифункциональных композитов с использованием самораспространяющегося высо- котемпературного синтеза (СВС) различных металлических порошков. К классу таких композитов относятся МАХ-фазы. Проведен синтез MAX-фаз типа (Fe,Ti)3(Si,Al)C2 путем СВС смеси Ti, FeSi, Al и углерода в эквимолярных отношениях. Синтезированная основная фаза проявляет магнитные свойства благодаря содержанию железа и кремния. Эксперименты показали, что из смеси порошков ферросилиция, титана, алюминия, углерода методом СВС можно получить порошкообразную основную массу, содержащую 93% MAX-фазового состава типа (Fe,Ti)3(AlSi)C2 по массе и 7% внедрений, богатых кристаллами железа Fe5Si3, Fe3Si и FeSi, которые придают материалу магнитные свойства, а также содержат нерастворимые в основной фазе Ti5Si2 и TiC-2% по массе. Микроструктура такого МАХ-материала, синтезированного методами порошковой металлургии (СВ синтеза), имеет слоистую, ламинатную природу и может стать хорошим сырьем для дальнейшего легирования данного соединения с различными металлами с целью развития порошковой металлургии в Армении. The paper discusses the preparation and properties of a new class of multifunctional composites, which are obtained by high-temperature self-propagating synthesis (SHS) of various metal powders. The class of such composites includes MAX phases. The aim of this work is to synthesize a MAX-phase of the (Fe,Ti)3(Si,Al)C2 type by self-propagating high-temperature synthesis of a mixture of Ti, FeSi, Al and carbon in equimolar ratios. The synthesized main phase exhibits magnetic properties due to its iron and silicon content. Experiments have shown that from a mixture of powders of ferrosilicon, titanium, aluminum, carbon by the SHS method, it is possible to obtain a powdery base mass containing 93% of the MAX-phase composition of the type (Fe,Ti)3(Al,Si)C2 by mass, and 7% embedded in rich crystals iron Fe5Si3, Fe3Si and FeSi, which impart magnetic properties to the material, also contain Ti5Si2 and TiC-2% by weight insoluble in the main phase. In order to accurately assess the size distribution of embedded products in the main phase, a new analysis method was chosen - modern automatic microradiographic analysis (MRSA). The principle of the analysis was presented. The microstructure of such a MAX material, synthesized by powder metallurgy (SHS synthesis) methods, has a layered, laminate nature and can become a good raw material for further alloying of this compound with various metals for the development of powder metallurgy in Armenia.
Keywords: Մետալուրգիա