Assessment of self-purification chemical processes of the river Hrazdan in Armenia - Margaryan, L. A.; Hayrapetyan, S. S.; Banyan, L. S.; Martiryan, A. I. («Գիտություն» հրատ.)
In this study the chemical self-purification processes were investigated based on the changes in the concentration of dissolved oxygen and organic compounds in the form of 5-day biochemical oxygen demand (BOD5). The correlation between the dissolved oxygen, BOD5, ammonium nitrogen, nitrate nitrogen was assessed for the downstream of the Hrazdan River. It has been identified that the Hrazdan River has a high level of self-purification capacity. Due to natural chemical processes,, in the river water the amount of organic pollutants is reduced by about 2-10 times, and the content of dissolved oxygen is recovered by up to 25 times in 13 km of the river part. В работе изучались процессы химического самоочищения водоема, на основе изменений концентраций растворенного кислорода и органических соединений в форме биохимического потребления кислорода за пять суток (БПК5). Были оценены корреляции между растворенным кислородом, БПК5, аммонийным азотом и нитратным азотом в воде в нижнем течении реки Раздан. Установлено, что река Раздан обладает высокой способностью к самоочищению. Благодаря естественным химическим процессам в речной воде количество органических загрязнителей снижается в 2-10 раз, а также содержание растворенного кислорода восстанавливается до 25 раз на расстоянии 13 км по течению вниз. Աշխատանքում ուսումնասիրվել են ջրային ռեսուրսում տեղի ունեցող ինքնամաքրման քիմիական գործընթացները՝ հիմնվելով լուծված թթվածնի և օրգանական միացությունների՝ արտահայտված թթվածնի կենսաքիմիական հնգօրյա պահանջով (ԹԿՊ5), պարունակությունների փոփոխության վրա: Գնահատվել է Հրազդան գետի ստորին հոսանքների ջրում լուծված թթվածնի, ԹԿՊ5-ի, ամոնիումային ազոտի և նիտրատային ազոտի միջև հարաμերակցությունները: Պարզվել է, որ Հրազդան գետն օժտված է ինքնամաքրման բարձր ընդունակությամբ։ Գետի ջրերում բնական քիմիական պրոցեսների հաշվին օրգանական աղտոտիչների քանակը կրճատվում է 2-10 անգամ, իսկ ԼԹ-ի պարունակությունը վերականգնվում է մինչև 25 անգամ՝ գետի հոսքով դեպի ներքև 13 կմ հեռավորության վրա։
Keywords: Inorganic chemistry; Physical Chemistry