Վենետիկի Մխիթարյանների հոգևոր ներկայությունն Ալեքսանդրապոլի հասարակական կյանքում - Այվազյան, Գևորգ
Հոդվածում քննարկվում է Մխիթարյանների պատմական առաքելությունից բխած եղանակներով Ալեքսանդրապոլի հասարակական կյանքի ազգային պարունակության հարստացման գործընթացը: Հստակեցվում է, որ դավանական տարամերժությունները և անմիաբանության համախտանիշը Հայաստանի հզորացման և բարգավաճման գործի մրցակիցներ չեն եղել: Неоспоримо существенную роль играла Венецианская Конгрегация Мхитаристов в деле развитии армянской культуры. Католическое вероисповедание не мешало членам ордена с виртуозной дальновидностью создавать идейный образ великолепной страны и нации. Они в своих стихотворениях и в работах исторического характера восхищались потерянной славой Отечества. Братья по зову Матери Армения с другими нациообразующими структурами старались вовлечь молодое поколение в борьбу за свободу и народное достоинство. Между конгрегацией и католической общиной Алексадропольского уезда образовалось перспективное и пладотворное сотрудничество в сфере печати и образования. Дети общинников учились в гимназиях Мурадян и Рафаелян. В городе Александрополе со стороны местной интеллигенции успешно реализовалась программа повышения интереса к своему историческому прошлому по разработанной технике ординаров-романтиков Венеции и Вены. The essential role of the Venetian Congregation of Mkhitarists in the development of Armenian culture is undeniable. The Catholic faith did not prevent the members of the order with virtuoso foresight to create the ideological image of a magnificent nation. In their poems and in works of a historical nature, they admired the lost glory of the Fatherland. Brothers at the call of Mother Armenia, together with other nation-forming structures, tried to involve the younger generation in the struggle for freedom and people's dignity. A promising and fruitful cooperation in the field of press and education has been formed between the congregation and the Catholic community of the Alexsandrapol district. The children of the community members studied at the Muradyan and Rafaelyan grammar schools. In the city of Alexandrapol, the local intelligentsia successfully implemented a program to increase interest in their historical past according to the technique developed by the romantic ordinaries of Venice and Vienna.
Keywords: Հայ եկեղեցւոյ պատմութիւն