Transformations of the Islamic Extremism and the Emergence of the “Islamic State” - Grigoryan, Sargis («Վառմ» տպ.)
The Islamic extremism has deep roots in the Middle East. They were especially active towards the end of the 20th century and in the first and second decades of the 21st century. They took on a new nature with the terrorist acts against the US on September 11 in 2001. In the mid-2000s new and dangerous trends of the Islamic extremism became evident in the Middle East, which became visible in Syria with the declaration of the “Islamic State” (IS) in 2014. Իսլամական ծայրահեղականությունը խոր արմատներ ունի Մերձավոր Արևելքում: Ծայրահեղական տրամադրությունները հատկապես ակտիվ էին 20- րդ դարի վերջում և 21-րդ դարի առաջին տասնամյակում։ Դրանք նոր բնույթ ստացան 2001 թ. սեպտեմբերի 11-ին ԱՄՆ-ի դեմ իրականացված ահաբեկչական գործողություններով։ 2000-ականների կեսերին Մերձավոր Արևելքում ակնհայտ դարձան իսլամական ծայրահեղականության նոր և վտանգավոր միտումները, որոնք տեսանելի դարձան Սիրիայում՝ 2014 թվականին «Իսլամական պետության» (ԻՊ) հռչակմամբ։ Մերձավորարևելյան տարածաշրջանում ի հայտ եկավ մի ուժ՝ իսլամական ծայրահեղ արմատական մի կառույց, որը արձանագրեց իրողությունը, այն է՝ արդեն փաստացի իսլամական պետության գոյությունը: «Բակիա ուա Թաթամադդաթ» կարգախոսի ներքո ԻՊ-ն պայքարի առարկայական դրսևորումների ուղղվածությունը դարձրեց Մերձավորարևելյան տարածաշրջանն ու այն բնակեցնող անցանկալի տարրերը` այնտեղից տարածվելու նպատակ հետապնդելով դեպի մուսուլմանական այլ երկրներ: ԻՊ-ն հանդես եկավ որպես նոր պետական միավոր, ասել է թե՝ այսպես կոչված «իսլամական խալիֆայություն», որը հիմնվել կամ հիմնվում էր արաբական աշխարհի սրտում: 2014 թ. ԻՊ-ն ուներ որոշակի ռազմական ներուժ, որը գործնականում ընդլայնում էր ԻՊ-ի տարածքները: Կառույցն ուներ նաև ֆինանսական ռեսուրսներ, և նրա ինքնաֆինանսավորման գործակիցը բավական բարձր էր: Այդ ինքնուրույնությունն ու ֆինանսական ինքնաբավությունը հիմք են տալիս պնդե- լու, որ ԻՊ-ն կախված չի եղել որևէ ուժային կենտրոնից (համենայն դեպս 2014 թ. դրությամբ): Այս ամենի հանրագումարը ԻՊ-ն վերածեց նոր իրողության ոչ միայն մերձավորարևելյան, այլև համաշխարհային աշխարհաքաղաքական ու աշխարհատնտեսական զարգացումներում:
Keywords: Islamic extremism; History