Spear Butts or Scerptre Heads? Towards the Ferrules from Lori Berd - Devedjyan, Seda; Davtyan, Ruben
H. Martirosyan’s contribution in the development of archaeology in Armenia is enormous.1 Thanks to his efforts, the archaeology in Armenia reached a new level. As for our article, it is important to mention that the excavations at the necropolis of Lori Berd were initiated and supported by H. Martirosyan, who was the head of the Department of Prehistoric Archaeology at the Institute of Archaeology and Ethnography of the Soviet Armenia back then. Moreover, he supervised the PhD thesis of S. Devedjyan (one of the contributors of this article). Սույն հոդվածը նվիրված է Լոռի Բերդի երկաթիդարյան ծայրապանակների ուսումնասիրությանը։ Թվով տասներեք ծայրապանակները բաժանել ենք հինգ խմբի. 1-ին տիպի (դամբարան 29 և 30) չորս ծայրապանակները թվագրվում են մ.թ.ա. 12-10-րդ դդ-ով և իրենց կառուցվածքով դրանք տիպ 3-5-ի նախատիպերն են։ 2-րդ (դամբարան 2), 3-րդ (դամբարաններ 114, 115 և 117) տիպի ծայրապանակները հանդիպում են Անդրկովկասի այլ հուշարձաններից և կարող էին օգտագործվել թե՛ որպես զենք՝ ամրացված նիզակի մյուս ծայրին, թե՛ հարմարանք նիզակները հողի մեջ կանգնեցնելու համար։ Տիպ 4-ը (դամբարաններ 62 և 100-2) ևս օգտագործվել են որպես նիզակների ծայրապանակ։ Տիպ 2-ի և 3-ի նման, այս առարկաները հավանաբար ձևաբանական ազդեցություն են ունեցել աքեմենյան նիզակների ծայրապանակների վրա։ Վերջին՝ 5-րդ (դամբարան 62) տիպի ծայրապանակը հավանաբար օգտագործվել է որպես մահակ։ Данная статья посвящена изучению втоков железного века из погребений могиль-ника Лори Берд. Тринадцать втоков были сгруппированы в пять типов. Тип 1 (четыре втоков из погребений 29 и 30) датируются 12-10 вв. до н. э., по их форме представляют собой прототипы для вариантов 3-5. Типы 2 (погребения 2) и 3 (погребение 114, 115 и 117) также встречаются в сопредельных памятниках Южного Кавказа и могли быть использованы как оружие в виде втоков копья или же как устройство для упора копья в землю. Тип 4 (погребение 62 и 100-2) также употребляли в виде втоков копий. Как втоки 2-ого и 3-ого типов, эти предметы по всей вероятности повлияли на формы поздних втоков копий ахеменидского периода. Тип 5 (погребение 62) скорее всего, представлял собой бронзовый конец дубинки,
Keywords: Archaeology