Հարկային համակարգի և մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոխկապվածությունը - Թավադյան, Է. Ա․ (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Տնտեսական աճի տեմպի մեծացումը հարկերի դրույքաչափերի նվազման միջոցով իրական է այն դեպքում, եթե հարկերի դրույքաչափերն էապես մեծ են, քան տվյալ երկրին մեկ շնչին ընկնող եկամտի ցուցանիշով համապատասխանող այլ երկրներում, որոնց հետ երկրի առևտրաշրջանառությունը զգալի է։ Եթե հարկերի դրույքաչափերը տվյալ երկրում արդեն համեմատաբար ցածր են, ապա այդ դեպքում հարկերի նվազեցումն ավելի ցածր մակարդակի, քան հարեվանների կամ նույն միության մեջ գտնվող երկրների մոտ տնտեսական աճի վրա դրական էֆեկտ չի ունենա։ Հարկերի նվազեցման պայմաններում ծախսերի արդյունավետության գնահատումը խիստ նպատակահարմար է: Կրճատումները չպետք է վերաբերվեն պետության կողմից իրականացվող ներդրումներին, որոնց արդյունավետությունն ակնհայտ է, իսկ արդյունավետության գնահատականները հստակ։ Ըստ էմպիրիկ վերլուծության՝ հարկերի դրույքաչափերը Հայաստանի համար ավելի բարձր են, քան օպտիմալը, ինչը բացասաբար է անդրադառնում տնտեսական աճի վրա։ Հաշվի առնելով այն, որ հարկային ծանրաբեռնվածությունը Հայաստանում համեմատաբար ցածր է հարկային բարեփոխումների տվյալ փուլում, մինչև այդ ցուցանիշի որոշակի աճը նպատակահարմար է կիրառել հարկերի նվազման ընտրանքային սկզբունքը, հատկապես ուղղակի հարկերի մասով։ Экономический роста за счет снижения налогов реалистичен, если налоговые ставки значительно выше, чем в других странах с сопоставимым доходом на душу населения, торговый оборот с которыми значителен. Если налоговые ставки в данной стране уже относительно низки, то снижение налогов на более низкий уровень, чем в соседних странах или странах одного и того же союза, не окажет положительного влияния на экономический рост. В контексте снижения налогов оценка эффективности затрат весьма целесообразна. Сокращения затрат не должны относиться к государственным инвестициям, эффективность которых очевидна. Исходя из эмпирического анализа, для Армении налоговые ставки выше оптимальных, что отрицательно сказывается на экономическом росте. Учитывая, что налоговая нагрузка в Армении на данном этапе налоговых реформ относительно низкая, до определенного увеличения этого показателя целесообразно применять выборочный принцип снижения налогов, особенно прямых налогов. Economic growth through tax cuts is realistic if tax rates are significantly higher than in other countries with comparable per capita income, with which trade is significant. If tax rates in a given country are already relatively low, then lowering taxes to a lower level than in neighboring countries or countries of the same union will not have a positive effect on economic growth. In the context of tax cuts, a cost benefit assessment is highly appropriate. Cost reductions should not be attributed to public investments, which are clearly effective. Based on empirical analysis, tax rates for Armenia are higher than optimal, which negatively affects economic growth. Taking into account that the tax burden in Armenia at this stage of tax reforms is relatively low, until a certain increase in this indicator it is advisable to apply the selective principle of tax cuts, especially direct taxes.
Keywords: Տնտեսագիտություն