Երկաթի պարունակությունը Հայաստանի երկաթեդարյան բնակչության սննդակարգում և դրանով պայմանավորված ախտաբանական դրսևորումները - Սիմոնյան, Հ․ Գ․ (Հայաստանի ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Ակնակապիճային պորոզը պորոտիկ հիպերոստոզի դրսևորումներից մեկն է` տեղադրված ակնակապիճի առաջնային հատվածում։ Այն սակավարյունության, արյան մեջ երկաթի պակասության զգայուն ցուցիչ է։ Սևանի ավազանի երկաթեդարյան բնակչության գանգաբանական հավաքածուներում այս ախտանիշը սակավ է հանդիպում, ինչը վկայում է, որ Հայաստանի երկաթեդարյան բնակչության սնունդը առատ է եղել երկաթի բաղադրիչով, և անեմիկ խեղումները, այդ թվում՝ նաև ակնակապիճային պորոզը, շրջանցել են նրանց։ Поротический гиперостоз глазниц ‒ одно из проявлений поротического гиперостоза, который фиксируется в переднем отделе глазниц. Это чувствительный индикатор анемии, дефицита железа в крови. Данная патология редко наблюдается в краниологических коллекциях населения железного века Севанского бассейна, что указывает на высокое содержание железосодержащих компонентов в пище местного населения, и анемические патологии, в том числе и поротический гиперостоз, обходил их стороной. Cribra orbitalia is one of the manifestations of porotic hyperostosis, located in the anterior part of the orbits. It is a sensitive indicator of anemia and iron deficiency in the blood. This pathology is rare in the cranial collections of the Iron Age population of the Sevan Basin, which indicates that the food of the Iron Age population of Armenia was rich with iron-containing ingredients and anemic defects, including cribra orbitalia, didn’t affect them.
Keywords: Հնագիտություն