Հազվագյուտ տեսակ Մատնունի ծիրանավորի(Potentilla Porphyrantha Juz.) կենսաբանական բնութագիրը և աճման օրինաչափությունները ex-situ պայմաններում - Ջանջուղազյան, Կ. Զ (Հայաստանի ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Հոդվածում ներկայացված են Հայաստանի բույսերի Կարմիր գրքում ներառված հազվագյուտ բուսատեսակ Potentilla porphyrantha-ի Juz. (Rosaceae) աճի և զարգացման ուսումնա-սիրության արդյունքները: Տվյալ ուսումնասիրությունն իրականացվել է պայմանավորված նրանով, որ այս տեսակի ամենախոշոր պոպուլյացիան աճում է Ամուլսար լեռան վրա, որտեղ նախատեսվում էր իրականացնել հանքարդյունաբերական աշխատանքներ, ինչի արդյունքում այս պոպուլյացիայի զգալի մասը պետք է ոչնչացվեր: Այս հանգամանքի հետ կապված հատուկ մշակված ծրագրի ընթացքում Մատնունի ծիրանավորի մոտավորապես 2000 առանձնյակ տեղափոխվել է Սևանի բուսաբանական այգի, որտեղ իրականացվել են այս տեսակի աճի, զարգացման, բազմացման և պահպանման ուսումնասիրություններ, որպեսզի հետագայում հնա-րավոր լինի վերադարձը բնություն: Ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվեց, որ Սևանի բուսաբանական այգու պայմանները լավագույնն են ուսումնասիրվող տեսակի համար, բավականին լավ են աճում, ծաղկում, պտղակալում և տալիս են կենսունակ սերմեր: Ինչն էլ թույլ է տալիս որպես տնկանյութ կուտակել բավարար քանակությամբ սերմեր՝ տեսակի վերարտադրման համար: В статье приводятся результаты исследований роста и развития редкого, включенного в Красную книгу растений Армении вида Potentilla porphyrantha Juz. (Rosaceae). Настоящее исследование было предпринято в связи с тем, что самая крупная популяция вида произрастает на горе Амулсар, где планируется проведение открытых геологических разработок. В результате значительная часть этой популяции должна была быть уничтожена. В ходе специально разработанной программы около 2000 экземпляров этого вида были пересажены в Севанский ботанический сад, где были организованы специальные исследования роста, развития, размножения и сохранения вида с тем, чтобы в дальнейшем была возможность его реинтродукции в природу. Показано, что условия Севанского ботанического сада прекрасно подходят для исследуемого вида, он хорошо развивается, цветет, плодоносит, дает жизнеспособные семена. Это позволит накопить достаточный семенной и посадочный материал для реинтродукции вида. The article presents the results of studies of the growth and development of the rare species Potentilla porphyrantha Juz. (Rosaceae), included in the Red Book of Plants of Armenia. This study was undertaken due to the fact that the largest population of the species grows on Mount Amulsar, where open-pit mining is planned. As a result, a significant part of this population had to be destroyed. In the course of a specially developed program, about 2000 specimens of this species were transplanted to the Sevan Botanical Garden, where special studies of the growth, development, reproduction and conservation of the species were organized so that in the future there was a possibility of its reintroduction into nature. It is shown that the conditions of the Sevan Botanical Garden are excellent for the studied species, it develops well, blooms, bears fruit, and gives viable seeds. This will allow the accumulation of sufficient seed and planting material for the reintroduction of the species.
Keywords: Բուսաբանություն