The Herald of Spring. Image of Armenian Hero in the Poem of Ahmad Shamlu "Vartan - Safrastyan, Lilit (ՀՀ ԳԱԱ)
Ահմադ Շամլուն XX դ. իրանական գրականության հայտնի ներկայացուցիչներից է, որն իր և՛ ստեղծագործական, և՛ հասարակական գործունեությամբ կանգնած էր հակաբռնապետական պայքարի ակունքներում։ Շամլուի հեղափոխական անկոտրում ոգին, սերը դեպի հայրենիքը և մարդը վառ արտահայտություն են ստացել նրա ստեղծագործություններում։ Շամլուն իր ստեղծագործական առաջին իսկ շրջանում, որպես այլախոհ, բազմիցս հետապնդվել և բանտարկվել է։ Նրա բազում ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ թարգմանություններ և գրականագիտական աշխատանքներ, ենթարկվել են գրաքննության և այրվել հենց տպարաններում։ Շամլուի և՛ անձնական, և՛ ստեղծագործական կյանքում առանձնահատուկ տեղ ունեն հայերը։ Նրա ներշնչանքի գխավոր հերոսուհին կինն էր` Աիդա Սարգսյանը, որին պոետը ձոնել է արդի իրանական սիրերգության ամենագեղեցիկ պոեմները։ Հայազգի հեղափոխական, հերոս Վարդան Սալախանյանի կերպարը Շամլուն անմահացրել է «Վարդան» կամ «Նազլիի մահը» հայտնի պոեմում։ Ահմադ Շամլուն այս պոեմում փոխաբերական լեզվով պատկերում է հայազգի հերոսի սխրանքները՝ նրան անվանելով «Գարնան ավետաբեր»։ Ахмад Шамлу один из самых известных представителей иранской литературы ХХ в., стоявший у истоков антидиктаторской борьбы. Неукротимый революционный дух Шамлу, его любовь к Родине и к человеку нашли отражение в его произведениях. В первый период своей литературной деятельности Шамлу неоднократно подвергался гонениям как диссидент и даже был заключен в тюрьму. Многие его произведения, в том числе литературные переводы, удостаивались жестокой критики цензуры, пресекавшей их издание. Армяне занимают особое место в личной и творческой жизни Шамлу. Главной музой и героиней его произведений была его супруга ‒ Аида Саркисян, которой он посвятил самые красивые любовные стихи. Образ армянского революционера и героя Вардана Салаханяна поэт увековечил в своей известной поэме «Вардан» или «Смерть Назли». В этом стихотворении Ахмад Шамлу метафорически описывает подвиги армянского героя, называя его «Провозвестником весны». Ahmad Shamlou is one of the most prominent representatives of the Iranian literature of the 20th century, who stood at the roots of the anti-dictatorship struggle, carrying out creative and social activities. Shamlu's unbreakable revolutionary spirit, love for the homeland and a human being have found their vivid expression in his works. In the very first period of his career, Shamlu was persecuted and imprisoned many times as a dissident. Many of his works, including translations, literary works, were censored and burned in printing houses. Armenians have a special place in Shamlu's personal and creative life. The main heroine of Shamlu's inspiration was his wife Aida Sargsyan, to whom he dedicated the most beautiful poems of modern Iranian love poetry. Armenian revolutionary hero Vartan Salakhanyan's character was also immortalized by the poet in the famous poem "Vardan" or "Nazli's death". In this poem Ahmad Shamlu depicts the heroic feats of the Armenian hero in metaphorical language, calling him "The Herald of Spring".
Keywords: Philology