Նեղատերև նարդոսի աճեցման ագրոկենսատեխնոլոգիայի մշակումը կլոնալ միկրոբազմացման և հիդրոպոնիկական մեթոդներով - Վարդանյան, Ա. Պ.; Սարգսյան, Է. Դ.; Ղալաչյան, Լ․ Մ․ (Հայաստանի ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Ուսումնասիրվել են նեղատերև նարդոսի (Lavandula angustifolia Mill.) ներմուծումը և տնկանյութի արագ բազմացումը կլոնալ միկրոբազմացման և հիդրոպոնիկ համակցված մեթոդով: Պարզվել է, որ կալուսային հյուսվածքներից ադվենտիվ ընձյուղների վերականգնման համար Մուրաշիգե և Սկուգի սննդամիջավայրում օպտիմալ են α-ՆՔԹ-ի՝ 0.5 մգ/լ և ԲԱՊ-ի՝ 1.0 մգ/լ խտությունները: In vitro մշակույթի պայմաններում միկրոբազմացումը հնարավոր է իրականացնել ամբողջ տարվա ընթացքում՝ 66.7% արմատառաջացմամբ, ինչպես նաև մեկ էքսպլանտից 9 ամսվա ընթացքում կարելի է ստանալ ավելի քան 30 000 միկրոբուսակներ: Հիդրոպոնիկ պայմանները միկրոբուսակների համար ապահովել են անհրաժեշտ միկրոկլիմա, և առանց կլիմայավարժեցման բույսերի կպչողականությունը կազմել է 89 %: Պարզվել է, որ ծաղկման փուլում նարդոսի որակը պայմանավորող եթերայուղի պարունակությունը (2.4 %) 1.7 անգամ գերազանցել է հողային բույսերին։ Ռադիոքիմիական ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ հիդրոպոնիկ և հողի պայմաններում ստացված բուսահումքը ռադիոէկոլոգիապես անվտանգ է, քանի որ դրա գումարային -ռադիոակտիվությունը չի գերազանցել 1,0 Բք/գ սահմանը [17]: Исследовались интродукия и ускоренное размножение лаванды узколистной (Lavandula angustifolia Mill.) сопряженным методом клонального микроразмножения и гидропоники. Выяснилось, что для регенерации адвентивных побегов из каллуса в питательной среде Мурасиге и Скуга оптимальными оказались концентрации 0,5 мг/л α-НУК и 1,0 мг/л БАП. В условиях культуры in vitro микроразмножение возможно проводить круглый год с 66,7 % ризогенезом, а также в течение 9 месяцев из одного эксплантата можно получить более 30 000 микрорастений. Условия гидр опоники для микрорастений обеспечили необходимый микроклимат, где выживаемость без акклиматизации составила 89 %. Выяснилось, что в фазе цветения по содержанию эфирного масла (2,4 %) гидропонические растения в 1,7 раза превышали растения почвы. В результате радиохимических исследований выяснилось, что полученное в гидропонических и почвенных условиях растительное сырье радиоэкологичеки безопасное, поскольку их суммарная β-радиоактивность не превышала предел 1,0 Бк/г [17]. The introduction and accelerated propagation of narrow-leaved lavender (Lavandula angustifolia Mill.) by conjugate method of clonal micropropagation and hydroponics was nvestigated. It turned out, that in the Murasige and Skoog nutrient medium concentrations of 0.5 mg/l α-NAA and 1.0 mg/l BAP were optimal for regeneration of adventitious shoots in callus tissues. In in vitro culture it is possible to do micro-propagation whole year with 66.7% rhizogenes. 30 000 micro-plants and more were obtained from one explant during 9 months. Hydroponics conditions provide the necessary microclimate for micro-plants where the survival rate without acclimatization was 89 %. The essential oil content in hydroponics herb in blossom phase was 2.4% and exceeded 1.7 times the plants of soil (1.4%). Radiochemical studies revealed that the vegetative raw materials obtained under hydroponic and soil conditions are radio ecologically safe, since their total β-radioactivity did not exceed the limit of 1.0 Bq/g [17].
Keywords: Hydrobiology