Արհեստական ռադիոնուկլիդների կուտակումը գանգուր կաղամբում հիդրոպոնիկական տարբեր համակարգերի և հողի պայմաններում - Թադևոսյան, Ա. Հ.; Լ. Մ. Ղալաչյան; Բ. Թ. ﻿Ստեփանյան; Չ. Ս. Ալեքսանյան; Ա. Հ. Թովմասյան; Թ. Ս. Գասպարյան (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Ուսումնասիրվել են արհեստական ռադիոնուկլիդների (ՌՆ)` 90Sr, 137Cs կուտակման առանձնահատկություններն Արարատյան դաշտի ցողաջրաշիթային, դասական հիդրոպոնիկայի և հողի պայմաններում մշակված գանգուր կաղամբում (կալե) (Brassica oleracea var. sabellica L.): Պարզվել է, որ ցողաջրաշիթային հիդրոպոնիկայի պայմաններում աճեցված բույսերը 90Sr-ի և 137Cs-ի պարունակությամբ զիջել են դասական հիդրոպոնիկայի մշակաբույսերին 1,2-1,3 և 1,1-1,2 անգամ, իսկ հողային մշակաբույսերին՝ 1,8-2,0 և 1,4-1,5 անգամ: Այսինքն, ցողաջրաշիթային հիդրոպոնիկ եղանակն ապահովել է ռադիոէկոլոգիապես առավել անվտանգ բուսահումքի ստացում, քան դասական հիդրոպոնիկան և հողը: Միաժամանակ, գանգուր կաղամբի բուսահումքում վերահսկվող արհեստական ՌՆ-ի (90Sr, 137Cs) պարունակությունը չի գերազանցել ՍԹԽ-ն: Изучались особенности накопления искусственных радионуклидов (РН) 90Sr, 137Cs в капусте кудрявой (кале) (Brassica oleracea var. sabellica L.), выращенной в условиях водоструйной, классической гидропоники и почвы Араратской равнины. Выяснилось, что по содержанию 90Sr, 137Cs растения водоструйной гидропоники уступали растениям классической гидропоники в 1,2-1,3 и 1,1-1,2 раза, а растениям почвы в 1,8-2,0 и 1,4-1,5 раза. Таким образом, водоструйный гидропонический метод обеспечил получение радиоэкологического более безопасного растительного сырья, чем классическая гидропоника и почва. Одновременно содержание искусственных РН (90Sr, 137Cs) в растительном сырье капусты кудрявой не превышало ПДК.The accumulation particularities of artificial radionuclides (RN) 90Sr, 137Cs in curly cabbage (kale) (Brassica oleracea var. sabellica L.) cultivated in Ararat valley water stream, classical and soil conditions were studied. It was found out that plants grown under water stream conditions have 1,2-1,3 and 1,1-1,2 times lower content of 90Sr and 137Cs than the ones grown under classical hydroponics, and 1,8-2,0 and 1,4-1,5 times lower than the plants grown in soil conditions. So the water steram hydroponics is safer radio-ecological method for production of raw material, than classical hydroponics and soil culture, at the same time the content of controlled artificial RN (90Sr, 137Cs) dont exceed MACL in plants of curly cabbage.
Keywords: Biology; Hydrobiology