Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի շրջակա հողերի միկրոտարրերով աղտոտվածության հետ կապված էկոլոգիական ռիսկերի գնահատումը - Կ. Ա. Ղազարյան; Հ. Ս. Մովսեսյան; Հ. Գ. Ժամհարյան; Ն. Փ. Ղազարյան (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Ուսումնասիրվել են Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի (Սյունիքի մարզ) առավել ռիսկային հինգ շրջանները: Ծանր մետաղներով հողերի աղտոտման մակարդակը գնահատվել է Աղտոտման գործոնների (Cf), Աղտոտման աստիճանի (Cd), Գեոակումուլյացիայի ցուցանիշի (I-geo) և Հարստացման գործոնի (EF) կիրառմամբ: Հետքային մետաղների բախշման եղանակը հողի կտրվածքում համաձայն նշված ցուցանիշների վկայում է հողի լուրջ աղտոտման մասին: Ուսումնասիրված համարյա բոլոր տարածքներում Cu-ը, Mo-ը, Pb-ը և Cd-ը հիմնական աղտոտող ծանր մետաղներն էին, և դա պայմանավորված է Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի գործունեությամբ: Изучены почвы пяти наиболее уязвимых участков Агаракского медно-молибденового комбината (Сюникская область). Уровень загрязнения почв тяжелыми металлами был оценен с помощью факторов загрязнения (Cf), степени загрязнения (Cd), геоаккумуляционного показателя (I-geo) и фактора обогащения (EF). Модель распределения металлических микроэлементов по профилю почвы согласно указанным показателям, выявила значительное загрязнение почв. Почти во всех исследованных участках Cu, Mo, Pb и Cd являлись основными загрязняющими тяжелыми металлами, и это обусловлено функционированием Агаракского медно-молибденового комбината. The soils from five the most risky sites of Agarak Copper Molybdenum Combine (Syunik Province) were studied. The level of soil contamination by heavy metals was assessed by Contamination factors (Cf), Degree of contamination (Cd), Geoaccumulation index (I-geo) and Enrichment factor (EF). The distribution pattern of trace metals in the soil profile according to mentioned parameters shows that the soil is significantly polluted. Almost at all studied sites Cu, Mo, Pb and Cd were the main polluting heavy metals and this is conditioned by Agarak Copper Molybdenum Combine activity.
Keywords: Biology; Ecology