Основные адаптивно значимые факторы природной и социальной среды у древнего населения бассейна р. Шнох (Лорийская область, Армения) - А. Ю. Худавердян; А. А. Енгибарян; С. Г. Обосян (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Проведен комплексный анализ антропологических материалов эпохи поздней бронзы и раннего железного века. На территории Лорийской области бассейна р. Шнох почти 1500 га занимают десятки поселений, крепостей бронзового века и другие памятники. Рассматриваются результаты анализа основных прямых и косвенных воздействий окружающей среды на палеопопуляции. Для демографической характеристики использован перечень из 111 половозрастных определений. На краниологическом материале эпохи поздней бронзы и раннего железного века выявлен комплекс морфологических признаков, характерных для древнего населения, проживавшего на территории Лорийской области. В зубной системе максимально выражены элементы западного подтипа южного грацильного типа. Կատարված է ուշ բրոնզե և վաղ երկաթե դարաշրջանների մարդաբանական նյութի համալիր ուսումնասիրություն: ՀՀ Լոռու մարզի Շնող գետի ավազանի շուրջ 1500 հա տարածքում կան տասնյակ դամբարանադաշտեր, բրոնզեդարյան ամրոցներ և այլ հուշարձաններ: Քննարկվում են հնագույն մարդկային խմբերի վրա միջավայրի տեղի ունեցած հիմնական ուղղակի և անուղղակի ազդեցության գործոնները: Ժողովրդագրական բնութագրման համար օգտագործվել են 111 սեռատարիքային հատկանիշներ: Ուշ բրոնզե և վաղ երկաթե դարաշրջանների գանգաբանական նյութերի վրա հայտնաբերված է ձևաբանական հատկանիշների մի համալիր, որը բնորոշում է Լոռու մարզի տարածքներում ապրող հնադարյան բնակչությանը: Ատամնային համակարգում առավելագույն կերպով արտահայտված են հարավային գրացիլ տիպի արևմտյան ենթատիպի տարրերը: A comprehensive analysis of anthropological material of the late Bronze and early Iron Age was carried out. There are tens of settlements, the fortresses of the Bronze Age on 1500 ha of territory in Lori region basin r. Shnogh. The analysis of some direct and indirect effects of the environment on the paleopopulations was discussed. The complex of morphological signs, characteristic for the ancient people, living in the territory of the Lori region was revealed on the base of the craniological data. The elements of the western subtype of the southern gracile type were expressed at most in the dental system.
Keywords: Biology; Entomology; Paleobiology