Արարատյան դաշտի բացօթյա հիդրոպոնիկայի և հողային պայմաններում որոշ ծանր մետաղների կուտակումը համեմունքային բույսերում - Լ. Մ. Ղալաչյան; Կ. Ա. Քոչարյան; Արիստակեսյան, Ա. Ա.; Ա. Զ. Ասատրյան (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Ուսումնասիրվել են որոշ ծանր մետաղների (ԾՄ)` Mn, Ni, Ti, V, Co, Cu, Pb, Mo, Cr, Zr կուտակման առանձնահատկություններն Արարատյան դաշտի բացօթյա հիդրոպոնիկայի և հողային պայմաններում աճեցված համեմունքային բույսերում (ռեհան, սամիթ, համեմ, ծիթրոն): Պարզվել է, որ հիդրոպոնիկական բույսերը ԾՄ-ի պարունակությամբ զիջել են հողայիններին: Pb-ի և Ni-ի պարունակությունը համեմունքային բույսերում գերազանցել է սահմանային թույլատրելի խտությունները (ՍԹԽ)-ն, ընդ որում` հողային բույսերում ավելի մեծ չափով: Արարատյան դաշտում համեմունքային բույսերի արտադրման հիդրոպոնիկական կենսատեխնոլոգիական եղանակն էկոլոգիապես ավելի շահեկան է, քան հողայինը: Մշակվել են էկոլոգիապես անվտանգ գյուղատնտեսական մթերքների ստացման գործնական առաջարկներ: Изучали особенности накопления некоторыx тяжелыx металлов (ТМ): Mn, Ni, Ti,V, Co, Cu, Pb, Mo, Cr, Zr в пряныx растенияx (базилик, укроп, кориандр, чабер), выращенныx в условиях открытой гидропоники и почвы Араратской долины. Выяснилось, что гидропонические растения по содержанию ТМ уступaли почвенным. В пряныx растенияx содержание Pb и Ni превышало предельно допустимые концентрации (ПДК), причем в почвенныx растенияx в наибольшем количестве. В Араратской долине гидропонический биотехнологический метод производства пряныx растений экологически более выгоден, чем почвенный. Разработаны практические рекомендации для получения экологически безопасной сельскоxозяйственной продукции. Peculiarities of some heavy metals (HM), (Mn, Ni, Ti, V, Co, Cu, Pb, Mo, Cr, Zr)accumulation have been studied in spice herbs (basil, dill, coriander, savory) grown in open-air hydroponics and soil cultures of the Ararat Valley. It turned out that the amount of HM content in spice herbs grown in open-air hydroponic conditions was less than in the ones grown in soil conditions. Тhe content of Pb and Ni in spice herbs exceeded the allowed concentration limits (ACL), especially in soil plants. Practical recommendations on obtaining ecologically safe agricultural products have been prepared. The biotechnological hydroponics method of producing spice herbs in the Ararat Valley is ecologically more beneficial than the soil method. Practical proposals of obtaining ecologically safe agricultural products have been developed.
Keywords: Agriculture; Plants; Biology