Особенности межэкосистемных связей в Арагацском горном массиве - А. Г. Сакоян; Р. Г. Ревазян; Л. А. Араратян; Э. А. Сафразбекян; М. Г. Аветисян (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Рассматриваются вопросы межэкосистемных связей между различными экосистемами - как близкими, так и пространственно более удаленными. Специфика трансформации и дальнейшего развития послелесных почв, близких экосистем обусловлена особенностями миграционных процессов, свойственных данному географическому поясу горной системы. Здесь имело место развитие элювиальных процессов, обусловливающих более высокую мобилизацию азотсодержащей органики и минеральных веществ в межэкосистемных связях. Изучение межэкосистемных связей между удаленными экосистемами по вертикальной поясности с помощью водномиграционного потока веществ, включающего различные генетические категории ландшафтных вод: атмосферные осадки – внутрипочвенный сток (лизиметрические воды) – водотоки – речной сток, показало, что речные воды практически полностью преемствуют степень ионной и общей минерализации, гидрохимический тип лизиметрических вод, сформировавшихся в почвенном профиле. Քննարկվում են միջէկոհամակարգային կապերին վերաբերող հարցեր` կապված ինչպես մոտիկ, այնպես էլ տարածությամբ իրարից հեռու տարբեր էկոհամակարգերի միջև փոխադարձ կապերի միաժամանակյա ուսումնասիրման և հաշվառման հետ: Միմյանց մոտ գտնվող էկոհամակարգերի (անտառային և հետանտառային ցենոզների) միջհամակարգային կապերի յուրահատկությունը պայմանավորված է լեռնային համակարգի տվյալ աշխարհագրական գոտուն բնորոշ միգրացիոն պրոցեսների առանձնահատկություններով: Այստեղ տեղի է ունենում էլյուվիալ պրոցեսների զարգացում, որը պայմանավորում է ազոտ պարունակող օրգանական և հանքային նյութերի բարձր համալրումը: Միջհամակարգային կապերի ուսումնասիրությունը` կատարված իրարից հեռու էկոհամակարգերի միջև նյութերի ջրամիգրացիոն հոսքի վերլուծության օգնությամբ (որը ներառում է իր մեջ ջրերի տարբեր գենետիկական կատեգորիաներ. մթնոլորտային տեղումներ - ներհողային հոսք), (լիզիմետրիկ ջրեր) - ջրահոսքեր - գետային հոսք, ցույց տվեց, որ գետաջրերը գրեթե լիովին ժառանգում են հողային պրոֆիլում կազմավորված իոնային և ընդհանուր հանքայնացման աստիճանը, հիդրոքիմիական տիպը, ինչպես նաև բնական ջրերի հիմնական աղային կազմի իոնների հարաբերությունների տիպը: The article deals with issues of inter-ecosystem bonds connected with synchronous studies and consideration of interrelations of different ecosystems spatially located closely to and distantly from each other. A specificity of transformation of closely located ecosystems (forest and after-forest coenoses) is predetermined by peculiarities of migration processes typical of the given geographic belt of the mountain system. There eluvial processes used to develop stipulating higher mobilization of nitrogen-containing organic matter and mineral substances in inter-ecosystem bonds. Investigation of inter-ecosystem bonds of distant ecosystems by vertical zones with the help of water-migration flow of substances (that includes diverse genetic categories of landscape waters- atmospheric precipitation, in-soil runoff (lysimetric waters) – water currents – river runoff) indicated that practically river waters fully inherit the level of ionic and common mineralization, a hydrochemical type of lysimetric waters formed on soil profile as well as a type of correlation of ions of basic salt composition of natural waters.
Keywords: Biology; Biochemistry