Հատապտղային կենին (Taxus baccata L.) Դեբեդ գետի ավազանում - Ժ. Հ. Վարդանյան; Վ. Լ. Բադալյան; Ռ. Ա. Հովսեփյան (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Ուսումնասիրություններն իրականացվել են Դեբեդ գետի ավազանում (Հաղպատ վտակ): Արդյունքները վկայում են, որ տվյալ տարածաշրջանում հատապտղային կենին (Taxus baccata L.) առնվազն 300 տարեկան է: Ընդհանուր առմամբ այս տեսակը գտնվում է դեգրադացված վիճակում, ինչի վկայությունն են ծառերի բների փտած և քայքայված լինելն ու գագաթների բացակայությունը: Բնական վերականգնման հետ կապված նույնպես առկա են խնդիրներ, քանի որ ուսումնասիրությունների ժամանակ հանդիպել է միայն մեկ 1-2 տարեկան 5 սմ բարձրությամբ սերմնաբուսակ: Այս տեսակի պահպանման և վերականգնման ուղղությամբ անհրաժեշտ է կատարել գործուն քայլեր, այլապես մեր կողմից բացահայտված այս նոր աճելավայրի մասին պահպանված միակ վկայությունը այս հրապարակումը կլինի: Результаты исследований показывают, что в бассейне реки Дебед (пр. Ахпат) тисс ягодный (Taxus baccata L.) растет не менее 300 лет. В целом этот вид находится в деградированном состоянии, о чем свидетельствуют гнилые пни и отсутствие верхушек. Есть проблемы также с естественным возобновлением, т.к во время исследований был обнаружен только один 1-2-летний сеянец высотою 5 см. Для охраны и восстановления этого вида необходимы серьезные мероприятия. As a result of River field investigations in the valley of Haghpat River (tributary of Debed River), at altitudes 1000-1075 m above sea level, several appro-ximately 300 year-old Taxus baccata trees have been recorded for the first time. In the investigated area the Taxus trees are growing in mixed forest (with species of Fagus, Quercus, Carpinus etc.), on slopes of various orientation. The recorded plants are in bad situation: they have been cut for at least several times, the most of plants lack top and the stems decay because of fungal infections caused by many cuts. The natural restoration of Taxus is not satisfying as well; we noticed only one 1-2 year old seedling with 5 cm height in this territory. Above mentioned situation otherwise suggests that it is necessary to protect Taxus baccata in this area, else this publication will remain as the last evidence of Taxus trees growing in the middle of Debed River basin.
Keywords: Biology; Botany