Clean Development Mechanism (CDM) potential for promoting Sustainable Development in Armenia - N. S. Harutyunyan; N. S. Avetisyan; K. L. Manukyan (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Armenia is actively engaged in processes of tackling global warming challenges, particularly, within the Kyoto Protocol’s Clean Development Mechanism (CDM) framework. Besides being regional leader in number of registered CDM projects, Armenia was the first to have Executive Board’s registered CDM project. Currently, there are a number of CDM projects in different status of development in Armenia. However, to avoid falling into the trap of “low hanging fruit” (projects which are cost-efficient, but have poor sustainable development co-benefits) there is a need to concentrate more efforts on designing projects with higher non-carbon benefits, such as renewable energy and energy efficiency, for which the country posses considerable potential. Հայաստանը ակտիվորեն ներգրավված է գլոբալ տաքացման դեմ պայքարի գործընթացում, մասնավորապես Կիոտոյի արձանագրության մաքուր զարգացման մեխանիզմի (ՄԶՄ) շրջանակներում: Գրանցված ՄԶՄ ծրագրերի քանակով Հայաստանը հանդիսանալով տարածաշրջանային առաջատար` նույնպես եղել է ՄԶՄ ծրագիր գրանցող առաջին երկիրը: Ներկայումս Հայաստանը ունի զարգացման տարբեր փուլերում գտնվող մի քանի ՄԶՄ ծրագրեր: Սակայն խուսափելու համար “մատչելի պտուղներ”-ի (ծրագրերի, որոնք շահութաբեր են, բայց ունեն կայուն զարգացման արդյունավետության ցածր գործակից) ծուղակը ընկնելուց անհրաժեշտ է ջանքերը կենտրոնացնել մշակելու համար ծրագրեր` ոչ ածխաթթվային օգուտների ավելի բարձր գործակցով, ինչպես օրինակ վերականգնվող էներգիայի և էներգոարդյունավետության ծրագրերը, որոնց իրականացման համար երկիրը տիրապետում է զգալի կարողությունների: Армения активно вовлечена в процесс борьбы с глобальным потеплением, в частности, в рамках Механизма чистого развития (МЧР) Киотского Протокола. Являясь региональным лидером по количеству зарегистрированных МЧР проектов, Армения также была первой страной, зарегистрировавшей МЧР проект. В настоящее время Армения имеет несколько МЧР проектов на различных стадиях развития. Однако, во избежание попадания в ловушку “легко доступных фруктов” (проектов, которые рентабельны, но имеют низкую эффективность по устойчивому развитию), необходимо сконцетриовать усилия на разработку проектов с более высоким уровнем некарбоновых выгод, таких как проекты по возобновляемой энергии и энергоэффективности, для осуществления которых страна обладает значительным потенциалом.
Keywords: Biology; Ecology