Ани-царь-город. Ани-город мечты. Город-миф. Город-утопия - Ерванд Маргарян (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Անին կարևոր դերակատարում ունի ինչպես հայ, այնպես էլ համաշխարհային պատմության համատեքստում: Դարեր շարունակ Անիի կերպարանքը զարդարված է եղել մի հպարտ թագավորի թագով: Մեր օրերում Անի «արքայական» շրջանը շարունակվում է պահպանվել առեղծվածային «Ոսկեդար» անվամբ: Այնուամենայնիվ, առասպելականացման և վերջինիս իրագործման անհրաժեշտությունը վկայում է նրա խորհրդարանական լինելու իրողությունը: Հատկանշական է, որ հայերի մերօրյա հավաքական գիտակցության մեջ Անին մնամ է որպես քաղաք-ուտոպիա: Ավելին, իր գրավիչ արտաքին տեսքով քաղաքը դեռ շարունակում է խոսել մեզ հետ վերքեր թողնելով մեր ենթագիտակցության մեջ:
Keywords: Geography; Anthropology; Recreation; History; Ethnography; Mythology; Fine Arts; Architecture