Необычные антропологические материалы из античных памятников Армении - Худавердян, А. Ю.; Енгибарян, А. А.; Матевосян, Р. Ш.; Варданян, Ш. А.; Алексанян, Н. Г.; Оганесян, А. А. (Հայաստանի ԳԱԱ)
Անտիկ ժամանակաշրջանի հնէամարդաբանական նյութերի ուսումնասիրությունների հիման վրա բացահայտվել են ծոծրակոսկրի և ճակատ-ծոծրակային արհեստական օղակաձև ձևափոխումները: Ծոծրակոսկրի ձևափոխումն ուղղակիորեն կախված է օրորոցի կառուցվածքից: Կոշտ օրորոցում տևականորեն պահված երեխայի ծոծրակոսկրը տափակում է: Հոդվածում վերլուծվել է թզուկի ներկայությունը ուշ անտիկ ժամանակաշրջանի հասարակությունում: Շիրակի հարթավայրի գյուղական բնակավայրերից հայտնաբերվել են բավականին խոշոր ոսկրային հաստությամբ կմախքներ: Վերջիններիս մկանային զարգացումը բավական ուժեղ է: Գյուղաբնակ տղամարդիկ տարբերվում են քաղաքաբնակներից բազկի, արմունկոսկրի և ճաճանչոսկրի երկայնական փոքր չափերով, նկատվում է նրանց բազկի, արմունկոսկրի և ազդրոսկրի լայնական չափերի աճ: Ոսկրերի հաստությունը կարող է լինել կամ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության արդյունք, կամ էլ խոշոր կազմությամբ բնակչության ազդեցության հետևանք: Գյուղաբնակ արական բնակչության մարդաբանական հատկանիշները մոտ են Ղրիմի, Ուկրաինայի և Մերձդնեստրի սկյութների մարդաբանական առանձնահատկություններին: According to the studies of paleoanthropological materials of the antique period, occipital and frontal-occipital artificial ring shaped deformations were revealed. The deformation of the occipital directly depends on the structure of the cradle. The occipital of the baby kept in а stiff cradle for a long time becomes flat. The article analyses the presence of dwarves in Armenian society in the late antique period. Quite thick boned skeletons were found in the rural settlements in the Shirak plain. The muscles of the skeletons found are developed enough. Men from villages are different from those living in cities by longitudinal small dimensions of arm, elbow and radial bone; growth of lateral dimensions of their arms, elbows and femoral bones is noted. Thickening of the bones can be result of physical load or it can be explained by big size of population living in the area. Anthropological features of the rural male population are similar to the Scythians who lived in Crimea, Ukraine and Transnistria.
Keywords: Բժշկագիտություն; Առողջապահություն; Բժշկություն