Целесообразность определения содержания омега-3 ненасыщенных кислот в жирных маслах методом ЯМР 1H спектроскопии - Г. С. Ананикян (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
Ուսումնասիրվել են Հայաստանում աճող 55 բույսերի սերմերից անջատված ճարպայուղերի ՄՄՌ 1H սպեկտրերը: Յուրաքանչյուր սպեկտրում տարբերակվել են ազդանիշների 8 խմբեր: Սպեկտրերից մի քանիսում ճարպայուղերի CH3 խմբերի ազդանիշների հատվածում նկատվել են օմեգա-3 թթուներին համապատասխանող ազդանշաններ տրիպլետի ձևով: Օգտագործելով ճարպայուղերի CH3 խմբերի ազդանիշների ինտեգրալ ինտենսիվությունները, որոշվել են օմեգա-3 ճարպաթթուների CH3 խմբերի տրիպլետների ինտեգրալ ինտենսիվությունները: Այնուհետև որոշվել է օմեգա-3 թթուների տոկոսը յուրաքանչյուր յուղում: Ընդունելով, որ ճարպայուղի գլիցիրինի 2 CH2 խմբերի ազդանշանները տեսականորեն համապատասխանում են 4 H-ի, իսկ CH3 խմբերի ազդանշանները` 9H-ի, հաշվարկվել է օմեգա-3 թթուների տոկոսը ամեն մի հետազոտվող յուղում: Այնուհետև համեմատելով ստացված տեսականորեն հաշվարկված և փորձնականորեն ստացված օմեգա-3 ճարպաթթուների տոկոսները յուղերում, որոշվել են փորձնական տվյալներով հաշվարկված օմեգա-3 ճարպաթթուների տոկոսների ճշտությունը: Հաշվարկների արդյունքում ցույց է տրված յուղերում օմեգա-3 ճարպաթթուների բաղադրության որոշման համար ՄՄՌ 1H հետազոտության օգտագործման նպատակահարմարությունը։ 1H NMR spectra of fatty oils obtained from seeds of 55 plants were investigated 8 groups of signals were indentified in all NMR spectra. Omega-3 fatty acids CH3 groups signals were noticed in some of the spectra as a triplet in the area of 0.85-1.05 p.p.m. (oil CH3 groups signals area). Integral intensities of omega-3 fatty acids CH3 groups signals were calculated by using integral intensities of oils all CH3 groups signals. Percents of omega-3 unsaturated fatty acids in each of the investigated oils were then calculated. Theoretical percents of omega-3 fatty acids in oils were calculated. For that it was assumed that the signals of 2 CH2 groups corresponds to 4H signal and the signals of 3CH3 group corresponds to 9H signal. The experimental and theoretical percents of omega-3 fatty acids calculations were compared, and the accuracy of omega-3 fatty acids percent in oil was determined.
Keywords: Analytic Chemistry