The song "Key of Truth" and the problem of "New Tondrakians" - Աննա Օհանջանյան (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
19-րդ դ. վերջերին գիտական շրջանառության մեջ դրվեց մի վարկած, որի համաձայն պավլիկյան և թոնդրակյան աղանդները համարվում են եվրոպական ռեֆորմացիայի նախածնող: Այս տեսակետի սկզբնավորողներն են Գալուստ Տեր- Մկրտչյանը և Ֆրեդերիկ Կոնիբիրը: Տեսության հիմքում ընկած է «Բանալի ճշմարտութեան» երկի ընկալումը որպես «նոր թոնդրակեցիների» ուսմունք, որով հետագայում որոշ պատմագիրներ փորձեցին ավետարանական եկեղեցին «հայացնել» վաղ անցյալից: Հոդվածում ապացուցվում է, որ պավլիկյան և թոնդրակյան աղանդները չեն կարող կապված լինել Հայաստանում բողոքական-ավետարանական շարժումների հետ, և որոշ ուսմունքային նմանություններով հանդերձ' հիմնովին տարբեր են:
Keywords: Religion; Medieval History