Результаты исследований особенностей активной тектоники восточной ветви Сюникской структуры pull-apart - С. В. Баласанян (ՀՀ ԳԱԱ հրատ.)
В 2016 году, в рамках проекта Laboratoires Internationaux Associés (LIA), были проведены детальные исследования с целью картирования активных разломов восточной ветви Сюникской структуры pull-apart. Полевые обследования были проведены на 3 участках, расположенных на скарпах разломов восточной ветви структуры pull-apart к северу от озера “Севлич”. Здесь два главных разлома формируют между собой крупную депрессию шириной от 0,8 до 1,3км,вытянутую в направлении север-юг. Между главными разломами имеются 3-4 ветви второстепенных разломов, также имеющих компоненту правостороннего сдвига и сброса. Горизонтальные правосдвиговые смещения по второстепенным разломам достигают 50м. Были составлены топографические профили рельефа с резолюцией 1.5-2м вдоль нескольких второстепенных скарпов активных разломов. На профилях выделяются хорошо выраженные вертикальные аномалии топографии на скарпах разломов, а также фиксируется наличие небольших приразломных депрессий. Кроме того, скарпы второстепенных разломов пересекают многочисленные древние курганы и стены, осмотр которых не выявил каких либо деформаций, которые можно было бы связать с подвижками при сильных землетресениях. 2016թ. ընթացքում կատարված դաշտային աշխատանքների ժամանակ Սյունիքի “փուլ-ապարտ” կառուցվածքի արևելյան ճյուղի ակտիվ խզվածքների սկարպերի (1-3 տեղամասերում) վրա տեղակայված բազմաթիվ պատմամշակութային կոթողների (կուրգաններ և լավային բլոկերից կազմված անասնատեղի պատեր) ուսումնասիրությունը և հետազոտությունը ի հայտ չբերեցին հետազոտվող տեղամասերի հնէասեյսմիկ ակտիվության բացահայտ նշաններ վերջին 3100-3200 տարիների ընթացքում: Դեռ ավելին, Ar-Ar վերլուծության արդյունքները ցույց են տալիս, որ մեր հետազոտությունների տեղամասում բացակայում են ուժեղ երկրաշարժեր արդեն մոտ 8.3ka (± 2σ = ± 1.5): Ամփոփելով նշենք, որ Սյունիքի “pull-apart” կառուցվածքի արևմտյան և արևելյան ճյուղերի սեյսմիկ և տեկտոնիկ ակտիվության միջև կա հակադրական տարբերություն. ա) Սյունիքի “փուլ-ապարտ” կառուցվածքի արևմտյան ճյուղի վրա արձանագրվել են կուրգանի և անասնատեղի պատերի հորիզոնականտեղաշարժեր 7.5-8մ: Այս տեղաշարժերը ձևավորվել են մ.թ. 368թ. տեղի ունեցած երկրաշարժի (ուժգնությունը М=7.5) հետևանքով; բ) Սյունիքի “փուլ-ապարտ” կառուցվածքի արևելյան ճյուղի վրա ուժեղ սեյսմիկություն չի դրսևորվում 8.3ka (±2σ=±1.5) ժամանակահատվածի ընթացքում: During the field studies of 2016, the survey and examination of numerous ancient archaeological structures (burial mounds and cattle-enclosure walls made of lava blocks), located directly on the scarps of active faults in the eastern branch of the Syunik pull-apart structure (at Sites 1-3) did not reveal any obvious signs of archeoseismic activity within the study area during the last 3100-3200 years. Moreover, the results of Ar-Ar analysis suggest that strong earthquakes have not occurred in the study area since 8.3 ka (±2σ = ±1.5). In conclusion, the contrasting difference of the seismic and tectonic activities between the eastern and western branches of the Syunik pull-apart structure is noted. a. On the western branch of the Syunik structure, horizontal displacements of a mound and cattle enclosure walls by 7.5-8m were recorded (produced by a 7.5mb- magnitude earthquake in 368 A.D.); b. On the eastern branch of the Syunik structure, no signs of strong seismicity were manifested during 8.3 ka (±2σ = ±1.5).
Keywords: Science; Geology; Tectonics