@misc{Arakelian_Roy_Étude,
 author={Arakelian, Roy},
 address={Երևան},
 howpublished={online},
 publisher={Հայաստանի պատմության թանգարան},
 language={hy},
 abstract={Արտաշեսյան մեծ տիրակալի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ նրա դրամաթողարկումը կարծես թե զուրկ է հետևողականությունից ։ Սույն ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է Տիգրան II-ի դրամաթողարկման նոր պարբերականացումը՝ այդ խնդրի գլոբալ տեսլականի նոր ուրվագծով։ Առաջարկվող դասակարգումը հիմնված է նոր վարկածի վրա, որը դեռ պատշաճ ուշադրության չի արժանացել ։ Խոսքը մ. թ. ա. 66 թ.- ին Պոմպեոսից կրած պարտությունից հետո Արտաշատում քաղաքացիական համայնք ստեղծելու մասին է, որն արտացոլված է դրամների վրա՝ «ΔΗΜΟ» գրությամբ ։ Այս վերլուծության հիման վրա Տիգրան II-ի դրամահատությունը կարելի է դասակարգել հստակորեն տարբերվող չորս փուլերի։ Մենք փորձել ենք ցույց տալ, որ յուրաքանչյուր փուլ ունեցել է իրեն հատուկ դրամային հայեցակարգը: Այսպիսով, նրա գահակալման տարիները կարող ենք բաժանել հետևյալ չորս ժամանակագրական հատվածների. մ.թ.ա. 95-89 թթ.՝ գահակալության սկիզբը՝ նախորդ արտաշեսյան դրամաշրջանառության շարունակությամբ, մ.թ.ա. 88-81թթ.՝ նվաճումների ժամանակաշրջան՝ ռազմական նպատակներով կատարված դրամաթողարկմամբ՝ Պոնտական դրամական հայեցակարգի ազդեցությամբ, մ.թ.ա. 80-69 թթ.՝ հարաբերական խաղաղության շրջան՝ Սելևկյան «դրամական հայեցակարգի» ազդեցությամբ, մ.թ.ա. 69-55 թթ.՝ գահակալման ավարտը՝ հռոմեական գերիշխանության ներքո։ Հարկ է նշել, որ Տիգրան II-ն աչքի է ընկնում նաև երեք հաջորդական տոմարների կիրառմամբ՝ երեք կոնկրետ համատեքստերում, որոնցից ոչ մեկը նրա գահակալական տոմարը չէ։ Մի կողմից՝ Պոնտական «դրամական հայեցակարգի» ազդեցությամբ Տիգրանյանների տոմարով թվագրված դրամների խումբն է՝ նրա գահակալության առաջին մասում։ Մյուս կողմից, Դամասկոսի դրամներն են՝ ըստ տեղական սովորության Սելևկյան տոմարով թվագրված։ Վերջապես, նրա գահակալության վերջին շրջանի դրամները, որոնք թողարկվել են հռոմեական տիրապետության ներքո և թվագրված են Հայաստանի Պոմպեոսյան տոմարով։ Թագավորության չորս միատարր բլոկների բաժանումը հնարավորություն է տալիս նաև վերլուծությունն ավարտին հասցնել նոր առանցքով, որը վերաբերում է խույրերին։ Տիգրան II-ն առավել հայտնի է իր թագի բնորոշ տեսակով՝ աստղ՝ երկու արծիվն երով: Այս թագը, որն ամենահայտնին է, միակը չէ, որ կրել է այս տիրակալը, ոչ էլ տոհմական Արտաշեսյան թագ է։ Տիգրան II-ի առաջին դրամների վրա խույրը զարդարված է միայն մեծ աստղով, ինչպես նրա նախորդներինը ։ «Կայսերական » փուլի դրամների վրա խույրը զարդարված է երկու արծիվներով շրջապատված աստղով։ Երրորդ և վերջին փուլը Պոմպեոսյան վերակազմավորումից հետո (մ.թ.ա. 66 - 55 թթ.) թողարկված դրամներն են, որոնց վրա խույրը զարդարված է աստղով, երբեմն նույնիսկ պոչավոր կամ եղջրավոր աստղով: Une des caractéristiques du grand souverain artaxiade est d’avoir un monnayage qui semble manquer de cohérence. Dans la présente étude, une nouvelle périodisation du monnayage de Tigrane II est envisagée avec une nouvelle esquisse d’une vision globale de ces émissions. La classification proposée est fonction d’une nouvelle hypothèse qui jusqu’à maintenant avait été négligé. Il s’agit de l’instauration d’une communauté civique à Artaxata après la défaite face à Pompée en 66 av. J.-C. reflétée sur les monnaies par l’inscription “ΔΗΜΟ” Sur la base de cette analyse il est possible d’effectuer un classement homogène, en quatre périodes clairement distinctes, du monnayage de Tigrane II. Nous avons tenté de monter que chaque période avait une doctrine monétaire propre et identifiée. Nous pourrions ainsi résumer notre division du règne en ces quatre blocs chronologiques : 95-89 av. J.-C.: le début du règne avec continuation de l’usage monétaire artaxiade antérieur; 88-81 av. J.- C.: la période des conquêtes avec les frappes à but militaire avec une influence de la “doctrine monétaire’’ pontique; 80-69 av. J.- C.: la période d’une paix relative avec l’influence de la “doctrine monétaire’’ séleucide; 69-55 av. J.-C.: la fin du règne avec une prédominance romaine. Il est également à noter que Tigrane II se distingue également avec l’utilisation de trois ères successives, dans trois contextes particuliers, dont aucune ne constitue son ère régnale. D’une part, le bloc des monnaies datées selon l’ère tigranide, dans la première partie de son règne, influencée par la “doctrine monétaire pontique’’. D’autre part, les monnaies de Damas datées, selon l’usage locale, de l’ère séleucide. Enfin, les monnaies de la dernière période de son règne, sous domination romaine, datées selon l’ère pompéienne d’Arménie. La division du règne en quatre blocs homogènes permet également de compléter analyse par un nouvel axe, celui des tiares. Tigrane II est surtout connu pour un type de tiare caractéristique avec une étoile encadrée de deux aigles. Cette tiare, qui est la plus médiatisée, n’est ni la seule portée par ce souverain, ni la tiare dynastique des artaxiades. Les premières monnaies de Tigrane II, sont ornées par une grosse étoile, et rien d’autre, comme ses prédécesseurs. Viennent ensuite les monnaies de la phase “ impériale ” durant lesquelles sa tiare comporte l’étoile encadrée par les deux aigles et qui réunit la part la plus importante de son corpus monétaire. La troisième et dernière phase correspond à la période postérieure à la réorganisation pompéienne (66-55 av. J.-C.) avec une série de monnaies où la tiare est ornée d’une étoile, voire d’une étoile filante ou d’une corne.},
 title={Étude Sur La Chronologie Des Emissions Monetaires De Tigrane II},
 type={Հոդված},
 keywords={Դրամագիտություն},
}