@misc{Սառիկյան_Կարինե_Սկառլետ,
 author={Սառիկյան, Կարինե and Գրիգորյան, Մարինե},
 address={Երևան},
 howpublished={online},
 publisher={«Ալվարդ Օհանջանյան Վառլենի»},
 abstract={Solanum sisymbriifolium-ը՝ որպես բադրիջանի վայրի ազգակից, ներառված է Սկառլետ կամ Կարմիր բադրիջան տիպի մեջ։ Այն ոչ միայն արժեքավոր գենետիկական ռեսուրս է բադրիջանի սելեկցիայում՝ նոր սորտերի և հիբրիդների բուծման գործընթացում, այլև հիանալի դեղաբույս է։ Սկառլետ (Կարմիր) նոր Սոլսիս սորտի բուծումը կատարվել է Անհատական ընտրություն- Մաքուր գծային ընտրություն, «Մեկ սերմի օգտագործում» SSD մեթոդով, բադրիջանի վայրի, Սկառլետ /կարմիր/ տեսակին (Solanum sisymbriifolium Lam պատկանող MA-284 նմուշից, որը ինտրոդուկցվել է Հայաստան մեր միջոցով՝ 2004թ.-ին INRA-ի գենբանկից` Ֆրանսիայից: Սորտի ստացման ժամանակ խնդիր է դրվել առաջին անգամ հանրապետությունում ուսումնասիրել կարմիր բադրիջանի այս տեսակը, որն աչքի է ընկնում վաղահասությամբ, ցրտադիմացկանությամբ, գեղեցիկ վերգետնյա զանգվածով և կարմիր պտուղներով, հետերոզիգոտ պոպուլյացիայից ընտրել լավագույն գծեր, որոնք կարող են բուծվել, որպես կայուն սորտեր, հետագայում՝ տրամախաչումների ցանկում ընդգրկելով նրանց լավագույն գեները (հատկապես գերվաղահաս և ցրտադիմացկուն) ներմուծել նոր սորտերի մեջ։ Սերմերի ծլումից մինչև առաջին բերքահավաքը կամ պտուղների տեխնիկական հասունացումը տևում է 98 օր, իսկ պտուղների կենսաբանական հասունացումը՝ 118 օր, իսկ վեգետացիայի ավարտը՝ 78 օր։ Թփի բարձրությունը կազմում է 145,5 սմ։ Թուփը՝ ցողունը, տերևները, կոկոնները, ծաղիկները, պտուղները, ամբողջովին պատված են խոշոր փշերով։ Բույսը կանգուն է, դետերմինանտ։ Ծաղիկները սպիտակավուն են։ Տերևները խոր կտրտված են։ Պտուղները մանր են, մինչև 10գ. միջին զանգվածով։ Պտուղները ողկույզով են, մեկ ողկույզը պարունակում է մինչև 6 պտուղ։ Պտուղը և պտղամիսը ամբողջովին կանաչ են տեխնիկական հասունացման շրջանում, կարմիր՝ կենսաբանական հասունացման շրջանում։ Պտուղը ունի 2-3 բուն։ Այս սորտի ծաղկած և պտղաբերող բույսերը շատ գեղեցիկ են և առաջարկվում են մշակել դեկորատիվ նպատակներով, օգտագործելով վնասատուների դեմ, որպես բռնիչ բույս, էթնոդեղագործության մեջ՝ որպես դեղաբույս, իսկ բադրիջանի սելեկցիայում՝ որպես դոնոր՝ վաղահասության, ցրտադիմացկանության հատկանիշների փոխանցման ուղղությամբ։ Բերքատվությունը կազմում է 380,5 ց/հա։ Կանաչ պտուղները դառն են. խորհուրդ չի տրվում ուտել, իսկ կարմիր պտուղները հյութալի են, մորու կամ բալի համով, կարելի է կարմիր պտուղը սեղմելով սերմերը հանել, լվանալ և որպես դելիկատես մի քիչ ճաշակել։ Պտուղները պարունակում են 9,2% չոր նյութեր, 4,2% շաքարներ, 6,55մգ% վիտամին “C”, “B” խմբի վիտամիններից՝ թիամին(B1)` 4.33 մկգ/մլ, պիրիդոքսին(B6)՝ 10.28 մկգ/մլ, պանտոտենաթթու(B5)՝ 110.45 մկգ/մլ, նիկոտինաթթու(PP)՝ 70.95 մկգ/մլ, ինոզիտոլ(B8)՝ 3685.2 մկգ/մլ, 0,42% տիտրվող թթվություն և անթոցիաններ։ Համեմատաբար դիմացկուն է միջավայրի շոգ պայմանների, տարածված հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ։ Սերմնաբուծության համար օգտագործվում են սուպերէլիտային և էլիտային սերմնանյութ, որոնց ստացման տեխնոլոգիան համընդհանուր է սմբուկի համար նախատեսված մեթոդական ցուցումներին։ Սերմնաբուծության համար նախընտրելի գոտիները՝ Արարատ, Արմավիր, Տավուշ, Վայոց Ձոր, Արագածոտն, Սյունիք։ Սորտը նորույթ է մեր հանրապետությունում, իր գերվաղահասությամբ և ցրտադիմացկանությամբ առաջինն է բադրիջանի գենոֆոնդի մեջ։ Առաջին անգամ առաջարկվում է սովորական մշակովի բադրիջանների հետ նոր տեխնոլոգիայով համատեղ, ինչպես նաև որպես դեղաբույս և դեկորատիվ բույս մշակելու համար հանրապետության բոլոր մարզերում և գոտիներում։ Solanum sisymbriifolium, as a wild relative of eggplant, is included in the Scarlet or Red eggplant type. It is not only a valuable genetic resource in the process of breeding new varieties and hybrids in eggplant selection, but also an excellent medicinal plant. The breeding of the new Scarlet (Red) variety Solanum sisymbriifolium was carried out by the Individual Selection - Pure Line Selection, “Single Seed Use” SSD method, from the wild eggplant, Scarlet /red/ type /Solanum sisymbriifolium Lam/, MA-284 sample, which was introduced to Armenia through us in 2004 from the INRA gene bank, France. When obtaining the variety, the task was set for the first time in the republic to study this type of red eggplant, which is distinguished by its early maturity, cold resistance, beautiful aboveground mass and red fruits, to select the best lines from the heterozygous population, which can be bred as stable varieties, and later, by including their best genes /especially super-mature and cold-resistant/ in the list of crosses, to introduce them into new varieties. From seed germination to the first harvest, or technical ripening of the fruits, it takes 98 days, and the biological ripening of the fruits - 118 days, and the end of vegetation - 78 days. The height of the bush is 145.5 cm. The bush, stem, leaves, cocoons, flowers, and fruits are completely covered with large thorns. The plant is erect and determinate. The flowers are whitish. The leaves are deeply cut. The fruits are small, up to 10 g, with an average mass. The fruits are in clusters; one cluster contains up to 6 fruits. The fruit and flesh are completely green during technical ripeness, red during biological ripeness. The fruit has 2-3 stems. Flowering and fruiting plants of this variety are very beautiful. They are recommended for cultivation for decorative purposes, as a pest-control measure, as a catch plant, in ethnopharmaceutics as a medicinal herb, and in eggplant selection as a donor for the transfer of precocity and cold-resistance traits. The yield is 380.5 c/ha. Green fruits are bitter, so they are not recommended to eat, and red fruits are juicy, with a taste of blackberry or cherry flavour. You can squeeze the red fruit to remove the seeds, then wash it and taste it as a delicacy. The fruits contain 9.2% dry matter, 4.2% sugars, 6.55 mg% vitamin “C”, from “B” group vitamins: thiamine (B1) 4.33 μg/ml, pyridoxine (B6) 10.28 μg/ml, pantothenic acid (B5) 110.45 μg/ml, nicotinic acid (PP) 70.95 μg/ml, inositol (B8) 3685.2 μg/ml, 0.42% titratable acidity and in green fruits: 4.67 (mass%), in red fruits: 7.63 (mass%) anthocyanins. Relatively resistant to hot environmental conditions, common diseases and pests. Super-elite and elite seeds are used for seed production, the technology of obtaining which is universal to the methodological instructions for eggplant. Preferred zones for seed production: Ararat, Armavir, Tavush, Vayots Dzor, Aragatsotn, Syunik. The variety is a novelty in our republic, with its super-ripening and cold resistance, it is the first in the eggplant gene pool. For the first time, it is offered in combination with conventionally cultivated eggplants, using new technology, and is also cultivated as a medicinal and ornamental plant in all regions and zones of the republic. Solanum sisymbriifolium, как дикий родственник баклажана, относится к типу «Алый» или «Красный» баклажан. Он является не только ценным генетическим ресурсом в процессе селекции новых сортов и гибридов баклажана, но и превосходным лекарственным растением. Выведение нового сорта «Алый» (Красный) Solanum sisymbriifolium было осуществлено методом индивидуальной селекции – отбора чистых линий, методом «однократного использования семян» (SSD), из дикого баклажана типа «Алый» /Solanum sisymbriifolium Lam/ образец MA-284, который был завезен в Армению нами в 2004 году из генбанка INRA, Франция. При получении сорта впервые в республике была поставлена задача изучить этот тип красного баклажана, отличающегося ранним созреванием, морозостойкостью, красивой надземной массой и красными плодами, отобрать лучшие линии из гетерозиготной популяции, которые можно вывести как устойчивые сорта, а затем, включив их лучшие гены (особенно сверхзрелые и морозостойкие) в список скрещиваний, ввести их в новые сорта. От прорастания семян до первого сбора урожая или технического созревания плодов проходит 98 дней, биологического созревания плодов – 118 дней, а окончания вегетации – 78 дней. Высота куста составляет 145,5 см. Куст, стебель, листья, коконы, цветки, плоды полностью покрыты крупными шипами. Растение прямостоячее, детерминантное. Цветки беловатые. Листья глубоко рассеченные. Плоды мелкие, до 10 г средней массы. Плоды собраны в грозди, одна гроздь содержит до 6 плодов. Плоды и мякоть полностью зеленые при технической зрелости, красные при биологической зрелости. Плоды имеют 2-3 стебля. Цветущие и плодоносящие растения этого сорта очень красивы и рекомендуются для выращивания в декоративных целях, использования против вредителей, в качестве промежуточного растения, в этнофармацевтике как лекарственное растение, а также в селекции баклажанов как донор для переноса скороплодности и морозостойкости. Урожайность составляет 380,5 ц/га. Зеленые плоды горькие, употреблять в пищу не рекомендуется, а красные плоды сочные, со вкусом ежевики или вишни; можно выжать из красных плодов семена, промыть их и попробовать немного на вкус как деликатес. Плоды содержат 9,2% сухого вещества, 4,2% сахаров, 6,55 мг% витамина «С», витаминов группы «В»: тиамин (В1) 4,33 мкг/мл, пиридоксин (В6) 10,28 мкг/мл, пантотеновую кислоту (В5) 110,45 мкг/мл, никотиновую кислоту (ПФ) 70,95 мкг/мл, инозитол (В8) 3685,2 мкг/мл, титруемую кислотность 0,42% и в зеленых плодах: 4,67 (масс.%), в красных плодах: 7,63 (масс.%) антоцианы. Относительно устойчивы к жарким условиям окружающей среды, распространенным болезням и вредителям. Для производства семян используются суперэлитные и элитные сорта, технология получения которых универсальна для методических указаний по баклажанам. Предпочтительные зоны для производства семян: Арарат, Армавир, Тавуш, Вайоц Дзор, Арагацотн, Сюник. Этот сорт является новинкой в нашей республике, благодаря своей сверхспелости и морозостойкости он первый в генофонде баклажанов. Впервые он предлагается в сочетании с традиционными выращиваемыми баклажанами по новой технологии, а также для выращивания в качестве лекарственного и декоративного растения во всех регионах и зонах республики.},
 type={Միջազգային գիտաժողովի նյութեր},
 title={Սկառլետ տիպի բադրիջանի Solanum sisymbriifolium Lam տեսակին պատկանող նոր Սոլսիս սորտի համառոտ նկարագրությունը},
 keywords={Բնական գիտություններ},
}