@misc{Варданян_К._К._Пенитенциарная,
 author={Варданян, К. К. and Хамоян, А. Р. and Мурадян, А. А.},
 address={Երևան},
 howpublished={online},
 publisher={ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.},
 abstract={Հոդվածում քննարկվում են ՀՀ քրեակատարողական հինգ հիմնարկների՝ «Աբովյան», «Վարդաշեն», «Սևան», «Նուբարաշեն» և «Արմավիր», հատուկ քանակակազմի կենսակերպի և ապրելու պայմանների հիմնական հարցերը։ Ըստ հարցման արդյունքների՝ ընտրանքում գերակշռում էին տղամարդիկ (96,9%) և աշխատունակ տարիքի անձինք (66,8%՝ 18–44 տարեկան)։ Մեծամասնությունն ունեցել է միջնակարգ կրթություն (65,6%) և բնութագրվել է արտահայտված սոցիալ-տնտեսական խոցելիությամբ․ մասնագիտության բացակայություն արձանագրվել է հարցվածների 34,7%-ի, իսկ աշխատանքային ստաժի բացակայություն՝ 44,7%-ի մոտ։ Քրոնիկական հիվանդությունների առկայություն նշել է դատապարտյալների 45,4%-ը, ընդ որում նրանց ավելի քան մեկ երրորդը չի կատարել բժշկական նշանակումները։ Կենսապայմաններն ընդհանուր առմամբ գնահատվել են բավարար, սակայն բացահայտվել են էական սանիտարահիգիենիկ խնդիրներ, այդ թվում՝ միջատների բարձր տարածվածություն (80,2%), հոսող ջրի սահմանափակ հասանելիություն (46,2%) և սանիտարատեխնիկական օբյեկտների պակաս (76,3%)։ Սննդի ռեժիմը բնութագրվել է սննդի ընդունման հազվադեպ հաճախականությամբ (օրական 1–2 անգամ՝ 66,4%-ի մոտ), նախաճաշի հաճախակի բացթողումներով (50,4%) և սննդում աղի հավելյալ քանակի օգտագործմամբ։ Ծխախոտի օգտագործման տարածվածությունը չափազանց բարձր էր (82,1%)։ Ստացված արդյունքները ներկայացնում են քրեակատարողական հիմնարկներում ազատազրկված անձանց կենսապայմանները, կրթական, առողջապահական և սոցիալական հնարավորությունները։ The article examines key issues related to the lifestyle and living conditions of the special contingent residing in five penitentiary institutions of the Republic of Armenia: «Abovyan», «Vardashen», «Sevan», «Nubarashen» and «Armavir»․ According to the survey results, the sample was predominantly composed of men (96,9%) and individuals of working age (66,8% aged 18–44). The majority had secondary education (65,6%) and were characterized by pronounced socio-economic vulnerability: lack of a profession was identified in 34,7% of respondents, and absence of work experience in 44,7%. The presence of chronic diseases was reported by 45,4% of the convicted individuals, while more than one third did not comply with medical prescriptions. Living conditions were generally assessed as satisfactory; however, significant sanitary and hygienic problems were identified, including a high prevalence of insects (80,2%), limited access to running water (46,2%), and a shortage of sanitary and technical facilities (76,3%). The dietary regimen was characterized by a low frequency of meals (1–2 times per day in 66,4% of cases), frequent skipping of breakfast (50,4%), and a widespread practice of excessive salt consumption. The prevalence of tobacco use was extremely high (82,1%). The obtained results describe the living conditions, educational, healthcare, and social opportunities of individuals deprived of liberty in penitentiary institutions.},
 title={Пенитенциарная среда как детерминант здоровья осуждённых: условия содержания, образ жизни и организация медицинской помощи (по данным социологического исследования)},
 type={Հոդված},
 keywords={Կլինիկական բժշկություն},
}