ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՀԱՂՈՐԴՈՒՄՆԵՐ

I

Վահան Բայբուրդյան – Իրանական մետաքսի համար պայքարի ազդեցությունը Մերձավոր ու Միջին Արևելքի միջազգային հարաբերությունների վրա և հայ առևտրական կապիտալը (XVII դարասկիզբ) ………………………………………3

Աելիտա Դոլուխանյան – Խորենացու պատմության ֆրանսերեն նոր թարգմանութ-

յան առաջաբանը և հայ պատմահոր ժամանակը …………………………………30

Համո Սուքիասյան – Հին ու նոր տոմարների տարբերությունը և Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան ամսաթվի հարցը 1910–1930-ական թվականներին …....47

Պետրոս Դեմիրճյան – Նար- Դոսի ստեղծագործության գնահատության ընթացքը ….57

Քնարիկ Ավագյան – Սիրիայի հայ համայնքի ճգնաժամը համասփյուռքյան առաջնահերթությունների վերարժևորման առիթ (2011–2018 թթ.) …………….65

Ավետիս Ավետիսյան – Աստվածատուր Աստապատցի. նոր անուն XIII դարի հայ որմնանկարչության ասպարեզում ………………………………………………….78

II

Ռուբեն Սահակյան, Ռոստոմ Սարգսյան – Անօրինական զենքի և զինամթերքի շրջանառության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

(1918–1920 թթ.) ……………………………………………………………………..….93

Նաիրա Բալայան – Հայ ինքնության կերպավորումը Նշան Պեշիկթաշլյանի գրական դիմանկարներում ……………………………………………………………………115

Վերժինե Սվազլյան – Նշխարներ Նոր Նախիջևանի հայ ժողովրդական բանահյուսությունից (Նոր Նախիջևանի հիմնադրման 240-ամյակի առթիվ) ……….130

Հրանուշ Սահակյան – Յո. Լեփսիուսի և նրա □Գերմանա-հայկական ընկերության□ հայանպաստ գործունեությունը Եվրոպայում (1915 թ. սեպտեմբեր  – 1916 թ. հուլիս) …………………………………………………………………………………144

Զարիկ Աղաջանյան – Գրական արևմտահայերենը և նրա նորմավորման հարցերն

ըստ Ա. Այտընյանի քերականության ..……………………………………………162

Ռաֆիկ Նահապետյան – Հայոց ավանդական ուտեստի էթնոմշակութային բնութագրության շուրջ ……………………………………………………………...175

Նարինե Մելքոնյան – Հոլովական որոշ իմաստների արտահայտումը իսպաներենի

DE նախդիրով (հայերենի հետ զուգադրությամբ) ……………………….………200

Լիանա Նազարյան – Տայքում և Կղարջքում Բագրատունիների վրացական ճյուղի իշխանության հաստատման թվականի շուրջ ……………………………………211

Աշոտ Մանուչարյան – Հաղարծնավանքի դավանաբանական կողմնորոշման

շուրջ …………………………………………………………………………………...223

ՔՆՆԱՐԿՈՒՄՆԵՐ

Աշոտ Սարգսյան – Պետականության ռեսուրսը և արժեքային համակարգը՝

արտաքին քաղաքականությունը պայմանավորող գործոններ  (մ. թ. ա. II –

մ. թ. IV դդ.) ……………………………………………………………………………233

ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄՆԵՐ

ԿՈՄԻՍՏԱՍԻ ԾՆՆԴՅԱՆ

150-ԱՄՅԱԿԻՆ ԸՆԴԱՌԱՋ

Անուշավան Զաքարյան – Թոմաս Հարտմանի հոդվածը Կոմիտաս Վարդապետի

մասին (ռուս.) …………………………………………………………………………252

ԳՐԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ռուբեն Կարապետյան – Նիկոլայ Հովհաննիսյան. Մերձավորարևելյան և արևելաասիական քաղաքական հորձանուտում: Արևելագետի

գրառումներ  (ռուս.) ………………………………………………………………..287

Վահե Սարգսյան – Սեդա Տաճատ Օհանեան. Իրաքի հայ համայնքը 20-րդ

դարուն ……………………………………………………………………………….291

Գայանե Հակոբյան – Սուսաննա Հովհաննիսյան. Վերնատուն ………………………300

Ուղեցույց հեղինակների համար ………………………………………………………….305

Ուղեցույց հեղինակների համար (ռուս.) …………………………………………………307

СОДЕРЖАНИЕ

СТАТЬИ, СООБЩЕНИЯ

I

Ваан Байбуртян – Влияние борьбы за иранский шелк на международные отношения

на Ближнем и Среднем Востоке и армянский торговый капитал

(начало XVII века) ……………………………………………………………………….3

Аэлита Долуханян – Предисловие нового французского перевода «Истории» Хоренаци

и эпоха отца армянской историографии .……………………………………………30

Амо Сукиасян – Разница между старым и новым календарями и вопрос о дате

рождения Ованеса Туманяна в 1910–1930-х годах ……………………………………47

Петрос Демирчян – Процесс оценки творчества Нар-Доса………………………………...57

Кнарик Авакян – Кризис армянской общины Сирии как повод для переоценки приоритетов армянской диаспоры (2011–2018 гг.)……..…………………………..65

Аветис Аветисян – Аствацатур Астапатци ‒ новое имя в армянской настенной живописи XVIII века …………………………………………………………………78

II

Рубен Саакян, Ростом Саргсян – Проблема незаконного оборота оружия и боеприпасов

в Республике Армения (1918–1920 гг.)……………………………………………….93

Наира Балаян – Отображение армянской идентичности в литературных портретах

Ншана Пешикташляна ………………………………………………………..……..115

Вержине Свазлян – Реликвии устного народного творчества Новой Нахичевани

(к 240-летию основания Новой Нахичевани)……………………………….……..130

Грануш Саакян – Проармянская деятельность И. Лепсиуса и его «Немецко-армянского общества» в Европе (сентябрь 1915 – июль 1916 г.)………………………………..144

Зарик Агаджанян – Западноармянский литературный язык и вопросы его

нормирования в грамматике А. Айтыняна…………………………………….……...162

Рафик Нагапетян – Об этнокультурном характере армянского традиционного блюда..175

Нарине Мелконян – Выражение некоторых падежных значений испанским

предлогом de (в сопоставлении с армянским)………………………………………...200

Лиана Назарян – О дате утверждения власти грузинской ветви Багратидов в Тайке и Кхарджке ………………………………………………………………………………211

Ашот Манучарян – О конфессиональной ориентации Агарцинского монастыря..……223

ОБСУЖДЕНИЯ

Ашот Саргсян – Ресурс государственности и система ценностей – факторы, обуславливающие  внешнюю политику (II в. до н. э. – IV в. н. э.) ……………………….233

ПУБЛИКАЦИИ

К 150-ЛЕТИЮ СО ДНЯ

РОЖДЕНИЯ КОМИТАСА

Анушаван Закарян – Статья Фомы Гартмана о Комитасе Вардапете (на русск. яз.) …...252

РЕЦЕНЗИИ

Рубен Карапетян – Николай Оганесян. В ближневосточном и восточноазиатском политическом водовороте. Записки востоковеда (на русск. яз.) ……….………..287

Ваэ Саркисян – Седа Тачатовна Оганян. Армянская община Ирака в 20-м веке..……..291

Гаянэ Акопян – Сусанна Ованесян. Вернатун ……………………………………………..300

Руководство для авторов (на арм. яз.)….………………………………………….………..305

Руководство для авторов (на русск. яз.) ..…………………………………………………...307

CONTENTS

ARTICLES, REPORTS

I

Vahan Bayburdyan – The impact of the struggle for Iranian silk on international relations

in the Near and the Middle East and the Armenian trade capital (The beginning

of the 17th century)…………………………………………………………………………3

Aelita Dolukhanyan – The preface of the new French translation of the “History” by Khorenatsi and the era of the Father of Armenian Historiography .…...……………..30

Hamo Sukiasyan – The difference between old and new calendars and the issue of the date

of birth of Hovhannes Tumanyan in the 1910-1930ss ………………………………...47

Petros Demirchyan – The process of the evaluation of Nar-Dos oeuvre………………………57

Knarik Avagyan –  The crisis of the Armenian community in Syria as a ground for the reevaluation of the pan-Diasporan priorities (2011-2018)...…………………………...65

Avetis Avetisyan – Astvatsatur Astapatsi – a new name in the 18th century Armenian

mural painting ...………………………………………………………………………….78

II

Ruben Sahakyan, Rostom Sargsyan – The problem of the illicit weapons and ammunition

in the Republic of Armenia (1918-1920)………………………………………………..93

Naira Balayan – Characterisation of Armenian identity in Nshan Peshiktashlyan’s literary portraits…………………………………………………………………………………115

Verjiné Svazlyan – The relics of the Armenian popular folklore of Nor-Nakhijevan

(Dedicated to the 240th Anniversary of the Foundation of Nor-Nakhijevan)…..……...130

Hranush Sahakyan – The pro-Armenian activities of Dr. Johannes Lepsius and his

“German-Armenian Society” in Europe (September 1915-July 1916)…………………...144

Zarik Aghajanyan – Western-Armenian literary language and questions of its

normalization in A. Aitynyan’s grammar …………………………………………..……...162

Rafik Nahapetyan – On the ethno-cultural nature of the Armenian national traditional

dish …………………………………………………………………………………………...175

Narine Melkonyan – Expression of some case meanings by Spanish preposition “de”

(in comparison with the Armenian) ………….………………………………………200

Liana Nazaryan – On the date of the establishment of power by the Georgian branch of the Bagratuni in Tayk and Kgharjk ………………………………………………………..211

Ashot Manucharyan – On the confessional orientation of Haghartsin monastery…………..223

DISCUSSIONS

Ashot Sargsyan – Statehood capacity and value system as determining factors in foreign

policy (II c. BC – IV c. AD) …………………………………………………………..233

PUBLICATIONS

TO THE 150TH BIRTH

ANNIVERSARY OF KOMITAS

Anushavan Zakaryan – The article of Thomas Hartmann about Komitas Vardapet (Russ.) 252

BOOK REVIEWS

Ruben Karapetyan – Nikolay Hovhannisyan; In the Near Eastern and East Asian Political Whirlpool; Notes of an Orientalist (Russ.) …………………………………………..287

Vahe Sargsyan – Seda Tachat Ohanyan; The Armenian community of Iraq in the

20th century ………………….……………………………………………………….291

Gayane Hakobyan – Susanna Hovhannisyan; Vernatun ……………………………………300

A guidance for the authors …………………………………………………………………...305

A guidance for the authors (Russ.) …………………………………………………………...307